Το ερευνητικό σκάφος Abeille Marengo ετοιμάζεται να αναχωρήσει από το λιμάνι του Ηρακλείου Κρήτης, πιθανότατα τη Δευτέρα, με σκοπό την επανέναρξη των εργασιών για το καλώδιο GSI, το οποίο θα ενώσει ηλεκτρικά την Ελλάδα με την Κύπρο.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η γαλλική εταιρεία Nexans έχει ναυλώσει το σκάφος για μια συνεχόμενη έρευνα διάρκειας έξι μηνών από την Κάρπαθο έως την Κύπρο, σε μια περιοχή που οριοθετείται από τις Navtex που εξέδωσαν χθες οι κυβερνήσεις της Αθήνας και της Λευκωσίας. Παρ’ όλα αυτά, οι ενδεχόμενοι ισχυροί άνεμοι μπορεί να καθυστερήσουν το πρόγραμμα ή να επηρεάσουν τις έρευνες.
Η καθυστέρηση του πλοίου δεν φαίνεται να σχετίζεται με τεχνικές διαδικασίες, αλλά μάλλον με παρασκηνιακές διαπραγματεύσεις, δεδομένης της πρόσφατης κλιμάκωσης της λεκτικής έντασης μεταξύ της Αθήνας και της Άγκυρας, με τη συμμετοχή Γάλλων αξιωματούχων από το μεσημέρι και μετά.
Οι γραμμές των επικοινωνιών είναι ξεκάθαρες. Η Αθήνα επεσήμανε ότι μια ενημέρωση προς την Τουρκία μπορεί να γίνει μέσω ενός communique, διευκρινίζοντας ωστόσο στη γαλλική εταιρεία ότι αυτό δεν πρέπει να θεωρηθεί ως αίτημα άδειας. Από την άλλη, οι Τούρκοι ζητούν «έγγραφη γνωστοποίηση» για την έναρξη των ερευνών, ώστε να διασφαλιστεί «συντονισμός», χωρίς να κάνουν λόγο για άδεια δημοσίως.
Φαίνεται δε πως δεν έχει υπάρξει συμφωνία μέχρι στιγμής, με το σκάφος να αναμένεται να παραμείνει στο λιμάνι του Ηρακλείου έως τις πρώτες ώρες της Δευτέρας. Ο ρόλος των Γάλλων αναμένεται να είναι καθοριστικός σε αυτό το πλαίσιο. Σημειώνεται ότι το απόγευμα της Πέμπτης, ο υφυπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της Τουρκίας, Κεμάλ Μποζάι, συναντήθηκε με την πρέσβη της Γαλλίας στην Τουρκία, Ιζαμπέλ Ντιμόν, όπου πιθανότατα συζητήθηκε το θέμα.
Αθήνα: Το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας είναι ξεκάθαρο. Χθες, διπλωματικές πηγές της Αθήνας απάντησαν με αυστηρό ύφος στην ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών, το οποίο αμφισβήτησε τις NAVTEX των ελληνικών και κυπριακών Αρχών για τις έρευνες του γαλλικού σκάφους VB Abeille Marengo. Στο μεταξύ, τουρκικό UAV με διακριτικό VATOZ17 εκτελούσε πτήσεις επιτήρησης νότια της Καρπάθου, στην περιοχή που αναμένεται να ποντιστεί το καλώδιο.
«Οι δραστηριότητες του γαλλικού ερευνητικού σκάφους VB Abeille Marengo θα διεξαχθούν σύμφωνα με τον επιχειρησιακό σχεδιασμό της εταιρείας, σε ελληνικά και κυπριακά χωρικά ύδατα και περιοχές ελληνικής και κυπριακής υφαλοκρηπίδας», επισημαίνουν ελληνικές διπλωματικές πηγές, απαντώντας στην προκλητική ανακοίνωση της Τουρκίας. Οι ίδιες πηγές τονίζουν επίσης ότι «το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας είναι σαφές και δεν επιδέχεται διαφορετικές ερμηνείες».
Την ίδια ώρα, έντονη ήταν η δραστηριότητα των τουρκικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών στο βόρειο και νοτιοανατολικό Αιγαίο, με πτήσεις από την περιοχή της Κεσάνης έως την Κάρπαθο. Σύμφωνα με πληροφορίες, το τουρκικό UAV VATOZ17 πραγματοποίησε επαναλαμβανόμενους κύκλους επιτήρησης νότια της Καρπάθου, στην περιοχή όπου αναμένεται η τοποθέτηση του καλωδίου.
Πρόκειται για UAV τύπου AKINCI ή ANKA, το οποίο απογειώθηκε από τη ναυτική βάση του Ντάλαμαν και εκτελεί αποστολή παρακολούθησης της περιοχής. Το UAV φαίνεται να ενεργοποιεί και να απενεργοποιεί τον πομπό εντοπισμού του σε τακτά χρονικά διαστήματα, γεγονός που περιορίζει την ορατότητά του στα συστήματα παρακολούθησης πτήσεων.
Νωρίτερα την Παρασκευή, η Τουρκία ανακοίνωσε ότι απαιτεί την υποβολή αιτήματος αδείας για τις έρευνες σε περιοχές της «τουρκικής υφαλοκρηπίδας» στην Ανατολική Μεσόγειο. Η ανακοίνωση αυτή είναι ιδιαίτερα ανησυχητική, καθώς η Άγκυρα, σύμφωνα με την μονομερή κατάθεση εξωτερικών ορίων της υποτιθέμενης ΑΟΖ της, επιδιώκει να καλύψει και την περιοχή ελληνικής ΑΟΖ, σύμφωνα με την Ελληνοαιγυπτιακή Συμφωνία.
Το τουρκικό υπουργείο δήλωσε ότι έχει ακυρώσει τις NAVTEX που εξέδωσαν Ελλάδα και Κύπρος, δείχνοντας ότι επιδιώκει να εξασφαλίσει ένα αίτημα άδειας που θα στηρίξει τη συνέχιση των ερευνών. Προειδοποιεί επίσης για την «αποφασιστικότητα να διαφυλάξει τα κυριαρχικά δικαιώματα που απορρέουν από το διεθνές δίκαιο», υποστηρίζοντας ότι ακολουθεί «μια προσέγγιση βασισμένη στη συνεργασία, τον διάλογο και τον συντονισμό» στην περιοχή.
Το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών αναφέρει: “Έγινε γνωστό ότι πλοίο υπό γαλλική σημαία επιχείρησε να εκτελέσει θαλάσσιες επιστημονικές έρευνες χωρίς άδεια, στο πλαίσιο της εγκατάστασης υποθαλάσσιου καλωδίου εντός της υφαλοκρηπίδας μας, τα εξωτερικά όρια της οποίας γνωστοποιήσαμε στα Ηνωμένα Έθνη στις 18 Μαρτίου 2020. Οι μη εξουσιοδοτημένες αναγγελίες ναυσιπλοΐας από την Ελλάδα και την Ελληνοκυπριακή Διοίκηση της Νότιας Κύπρου ακυρώθηκαν από τη χώρα μας. Για τις δραστηριότητες που προγραμματίζει το πλοίο και εμπίπτουν στην υφαλοκρηπίδα μας, δεν έχει υποβληθεί αίτημα άδειας, σύμφωνα με τους εθιμικούς κανόνες του διεθνούς δικαίου της θάλασσας.”
Η «σύγκρουση» των NAVTEX συνεχίζεται. Το απόγευμα της Παρασκευής, οι ελληνικές και κυπριακές Αρχές προχώρησαν στην έκδοση NAVTEX, ενώ η Άγκυρα απάντησε εκδίδοντας αντι-NAVTEX που αμφισβητεί τις ελληνικές αναγγελίες, ισχυριζόμενη ότι μέρος της περιοχής ανήκει στην τουρκική υφαλοκρηπίδα.
Το ελληνικό NAVTEX καλύπτει την πλήρη διαδρομή της πόντισης του καλωδίου έως την κυπριακή ΑΟΖ. Στο βόρειο τμήμα της Κρήτης, όπου περιλαμβάνονται και διεθνή ύδατα, έχουν ήδη πραγματοποιηθεί έρευνες, ακόμα και μετά το επεισόδιο της Κάσου. Το κυριότερο κομμάτι των ερευνών αφορά την περιοχή ανατολικά της Κάσου, μέχρι τα όρια της κυπριακής ΑΟΖ.
Να σημειωθεί ότι η επικοινωνία του ΥΠΕΞ Γ. Γεραπετρίτη με τον ομόλογό του της Κυπριακής Δημοκρατίας Κ. Κόμπο στο πλαίσιο του στενού συντονισμού των δύο χωρών είχε προηγηθεί.
Αφού η Άγκυρα δημοσίευσε αντι-NAVTEX, υποστηρίζει ότι απαιτεί όλες οι ερευνητικές δραστηριότητες σε θαλάσσιες περιοχές που θεωρεί ότι ανήκουν στη δικαιοδοσία της να συντονίζονται με τις τουρκικές Αρχές, εκφράζοντας έτσι ευθεία αμφισβήτηση των αρμοδιοτήτων της ελληνικής πλευράς.
Πηγή: protothema
