Του Νίκου Αντωνιάδη – Νέα Υόρκη
Ο Αντόνιο Γκουτέρες ολοκληρώνει τη θητεία του στις 31 Δεκεμβρίου 2026, έχοντας προσπαθήσει επανειλημμένα να βρει τη «χρυσή τομή» χωρίς αποτέλεσμα. Το ερώτημα πολλών είναι κατά πόσο μπορεί να προλάβει κάτι!
Αντικειμενικά, το περιθώριο χρόνου είναι ελάχιστο έως ανύπαρκτο για μια μεγάλη ανατροπή. Ο ΓΓ βρίσκεται σε τροχιά αποχώρησης και, ακόμη κι αν επιχειρήσει μια τελευταία κίνηση (όπως μια έκθεση ή μια οριακή πρωτοβουλία), στερείται πλέον του αναγκαίου πολιτικού «ορίζοντα» και της δυναμικής που απαιτείται για να πιέσει προς λύση. Το Κυπριακό κινδυνεύει να αντιμετωπιστεί από τα Ηνωμένα Έθνη ως μια υπόθεση «διαχείρισης υπηρεσιακής κατάστασης».
Πέραν των πιο πάνω, ένας νέος Γενικός Γραμματέας θα χρειαστεί σημαντικό χρόνο προσαρμογής, ενημέρωσης και εσωτερικών διεργασιών προτού ασχοληθεί ενεργά και ουσιαστικά με το Κυπριακό. Αυτό σημαίνει μήνες «νεκρού χρόνου» για τη διαδικασία, μια διαδικασία που περιπλέκεται ακόμη περισσότερο αν αναλογιστούμε την προεκλογική περίοδο και τις επερχόμενες εκλογές.
Επιπλέον, η υποψηφιότητα του έμπειρου διπλωμάτη Φεριντούν Σινιρλίογλου από την Άγκυρα μπορεί να περιπλέξει δραματικά το τοπίο. Ακόμη κι αν η εκλογή σε ένα τόσο υψηλό αξίωμα είναι μια περίπλοκη πολυμερής διαδικασία, η ίδια η κίνηση δείχνει την πρόθεση της Τουρκίας να επηρεάσει εκ των έσω ή να μπλοκάρει ατζέντες που δεν εξυπηρετούν τα σχέδιά της, συμπεριλαμβανομένης και της αξίωσης της για δύο κράτη, βάζοντας επιπλέον εμπόδια στην ομαλή διαμεσολάβηση του ΟΗΕ.
Παρ’όλο το διεθνές αδιέξοδο, οι επαφές συνεχίζονται με τις συναντήσεις του Προέδρου Νίκου Χριστοδουλίδη, του Τουφάν Ερχουρμάν και της Μαρίας Ολγκίν. Ωστόσο, οι διεργασίες αυτές μοιάζουν περισσότερο με άσκηση επί χάρτου ή προσπάθεια αποφυγής μιας οριστικής κατάρρευσης, παρά με μια πραγματική διαπραγμύτευση ουσίας. Χωρίς ισχυρό διεθνή μοχλό πίεσης από την κορυφή του ΟΗΕ, οι εσωτερικές επαφές κινδυνεύουν να αναλωθούν σε τακτικισμούς.
Το Κυπριακό βρίσκεται σε μια από τις πιο επικίνδυνες καμπές του. Με τον ΟΗΕ να εισέρχεται σε περίοδο αβεβαιότητας λόγω της διαδοχής, την Τουρκία να επιχειρεί να παίξει πρωταγωνιστικό παιχνίδι και τον χρόνο να λειτουργεί υπέρ της παγίωσης των τετελεσμένων, η επόμενη μέρα απαιτεί εγρήγορση, στρατηγική ανθεκτικότητα και αποτροπή της διολίσθησης σε λύσεις χαμηλών προσδοκιών που θα τσιμεντώσουν τη διχοτόμηση. Και κυρίως, ενότητα, κάτι που αυτή τη στιγμή απουσιάζει και που θα δοκιμαστεί πάμπολλες φορές λόγω των εκλογών, στοιχείο που στοιχίζει δραματικά στην Κύπρο!
