Η σύμβαση με τον ανάδοχο για τη διεξαγωγή της μελέτης εκσυγχρονισμού των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας υπογράφηκε μόλις τον Μάιο του 2026, παρά την απόφαση του 2019, όπως δήλωσαν αξιωματούχοι του Υφυπουργείου Κοινωνικής Πρόνοιας την Τρίτη στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Εργασίας.
Μετά τη συνεδρίαση, η Υφυπουργός Κοινωνικής Πρόνοιας, Τίνα Παύλου, ερωτηθείσα για την ολοκλήρωση της μελέτης, εκτίμησε ότι ο εκσυγχρονισμός αναμένεται να ολοκληρωθεί το 2029.
Απαντώντας σε ερώτηση σχετικά με την καθυστέρηση, η Υφυπουργός παραδέχτηκε ότι υπήρξαν καθυστερήσεις, αλλά σημείωσε ότι έχουν γίνει βήματα προς τη σωστή κατεύθυνση, αναφέροντας συγκεκριμένα τον κοινωνικό λειτουργό της γειτονιάς.
Ακολούθως, η Υφυπουργός τόνισε την ανάγκη ανακατανομής των καθηκόντων των λειτουργών, καθώς αυτή τη στιγμή οι κοινωνικοί λειτουργοί διαχειρίζονται πάνω από 100 φακέλους ο καθένας, ενώ το επιστημονικά αποδεκτό όριο είναι 20-30.
Εκσυγχρονισμός με 7 χρόνια καθυστέρηση
Η Επιτροπή ανέλαβε αυτεπάγγελτα την εξέταση των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας. Κατά την απάντησή της σε ερωτήσεις βουλευτών για την εξαγγελθείσα αναδιοργάνωση, η Υφυπουργός περιέγραψε το έργο ως «μεγαλεπίβολο» και «φιλόδοξο».
Επισημαίνοντας ότι επισκέφτηκε σχεδόν όλα τα γραφεία ΥΚΕ, κατέγραψε προκλήσεις όπως η κακή κατάσταση των γραφείων, η ανάγκη εκσυγχρονισμού της τεχνολογίας και η προαγωγή της ψυχικής υγείας των λειτουργών.
Η Διευθύντρια των ΥΚΕ, Μαρία Κυρατζή, ανέφερε ότι η μελέτη του εκσυγχρονισμού ανατέθηκε φέτος και είναι «σε διαδικασία να φέρει αποτέλεσμα». Σημείωσε ότι από το 2019 έως το 2026 δεν πραγματοποιήθηκε καμία μελέτη για την αναδιάρθρωση των Υπηρεσιών και ότι τον Μάιο του 2026 ανατέθηκε το έργο στην KPMG.
Η απόφαση για τον εκσυγχρονισμό ελήφθη το 2019-2020, όμως τότε υπήρξε μόνο αναφορά σε προτάσεις. Έκτοτε, όπως σημείωσε, χρειάστηκε χρόνος για τη συζήτηση του περιεχομένου του εκσυγχρονισμού.
Έτσι, έχουν ήδη τεθεί σε εφαρμογή 6 από τις 15 δράσεις για τον εκσυγχρονισμό, όπως η ενίσχυση της πολυθεματικότητας και η εφαρμογή του θεσμού του κοινωνικού λειτουργού της γειτονιάς. Η ίδια τόνισε ότι υπάρχουν 35 λειτουργοί και 11 επόπτες που καλύπτουν τις ανάγκες παγκυπρίως και ότι στόχος είναι η μεταφορά της κοινωνικής ευημερίας σε τοπικό επίπεδο.
100 Φάκελοι ανά λειτουργό αντί 30
Σχετικά με την πίεση που δέχονται οι κοινωνικοί λειτουργοί, η Υφυπουργός σημείωσε ότι υπάρχουν περιπτώσεις όπου κλήθηκαν να αντιμετωπίσουν 90 υποθέσεις βίας, που είναι και το πιο επείγον ζήτημα.
Επιβεβαίωσε επίσης ότι υπάρχουν λειτουργοί που διαχειρίζονται μέχρι και 150 ανοιχτές υποθέσεις, με το μέσο όρο στη Λευκωσία να ξεπερνά τους 100.
Απαντώντας σε ερώτηση του Βουλευτή του ΔΗΣΥ, Ανδρέα Κωνσταντίνου, για το αποδεκτό όριο υποθέσεων, η Υφυπουργός δήλωσε ότι σε χώρες με ανεπτυγμένα συστήματα κοινωνικής πρόνοιας, το μέσο όριο είναι 30, με την πίεση να μπορεί να φτάσει τις 60.
Ο στόχος, σύμφωνα με την κ. Παύλου, είναι η μείωση του αριθμού των φακέλων στους μισούς, επισημαίνοντας ότι οι κοινωνικοί λειτουργοί έχουν πολλές αρμοδιότητες που δεν εμπίπτουν στον ρόλο τους.
Η ίδια πρόσθεσε ότι απαιτείται σαφής αναγνώριση των ρόλων των ΥΚΕ, καθώς οι εργαζόμενοι καλούνται συχνά να αναλάβουν ρόλους κοινωνικών λειτουργών, φροντιστών, και ψυχολόγων, κάτι που θεωρείται αδύνατο και προβληματικό.
Η Έλενα Μυλωνά από την ΠΑΣΥΔΥ τόνισε ότι η αναδιοργάνωση πρέπει να συνοδεύεται από ενίσχυση σε προσωπικό και κονδύλια, καθώς και από θεσμοθέτηση συνεργασιών μεταξύ Υπουργείων.
Η Άντρη Ματθαίου από τη συντεχνία Ισότητα εξέφρασε ικανοποίηση, διότι η Υφυπουργός αναγνώρισε για πρώτη φορά τα προβλήματα των υπηρεσιών και πρότεινε να εξεταστεί αλλαγή του μοντέλου λειτουργίας τους.
Κονδύλι 185.000 για επικοινωνιακούς σκοπούς
Στην Επιτροπή, ο Πρόεδρος Γιώργος Κουκουμάς του ΑΚΕΛ αναφέρθηκε σε κονδύλι €185.000 του Υφυπουργείου για επικοινωνιακούς σκοπούς, εκφράζοντας την αντίθεσή του, και τονίζοντας την ανάγκη για ουσιαστική βελτίωση των υπηρεσιών.
Ο Γενικός Διευθυντής του Υφυπουργείου, Γιάννης Νικολαΐδης, σημείωσε ότι στόχος είναι η βελτίωση της εικόνας των ΥΚΕ, υπογραμμίζοντας την σημασία της σωστής επικοινωνίας για την καταπολέμηση της φτώχειας.
Η Υφυπουργός παρατήρησε, αμέσως μετά τη συνεδρία, ότι απαιτείται αλλαγή στην κουλτούρα και στην αντίληψη του κοινού για τις υπηρεσίες.
Καταγγελίες για μη ανταπόκριση των ΥΚΕ
Κατά τη διάρκεια των τοποθετήσεων στη διάρκεια της Επιτροπής, ακούστηκαν καταγγελίες για ελλιπή ανταπόκριση από τις ΥΚΕ.
Η Αντωνία Κυριακίδου από το Γραφείο της Επιτρόπου Διοικήσεως δήλωσε ότι το γραφείο δέχεται παράπονα για καθυστερήσεις στην εξέταση επιδομάτων και για ελλιπή επίβλεψη σε ευαίσθητες περιπτώσεις.
Η Πρόεδρος της ΚΥΣΟΑ, Θέμιδα Ανθοπούλου, ανέφερε ότι υπάρχουν πρόθυμοι λειτουργοί, αλλά η σωστή συνεργασία δεν μπορεί να εξαρτάται από τη καλή θέληση μεμονωμένων ανθρώπων.
O Δήμος Αντωνίου, Εκτελεστικός Πρόεδρος του Παρατηρητηρίου Τρίτης Ηλικίας Κύπρου, επισήμανε τη σημασία της ανάπτυξης κουλτούρας ενσυναίσθησης για να καλυφθούν οι ανάγκες των πολιτών.
Η Μιχαέλλα Μάρκου από την ΟΣΑΚ επεσήμανε ότι οι συνθήκες εργασίας των λειτουργών και η ποιότητα των υπηρεσιών είναι αλληλένδετες, καταδεικνύοντας τις δύσκολες καταστάσεις που αντιμετωπίζουν οι χρόνια πάσχοντες.
Η Υφυπουργός Παύλου δήλωσε πως οι καταγγελίες που φτάνουν στο Υφυπουργείο διερευνώνται άμεσα.
Μετά την ολοκλήρωση της επιτροπής, ο Πρόεδρος Γιώργος Κουκουμάς δήλωσε ότι οι ΥΚΕ παίζουν κρίσιμο ρόλο για τους ευάλωτους πολίτες και πως η αποστολή τους είναι ζωτικής σημασίας.
Ωστόσο, επισήμανε την αποτυχία τους να φέρουν σε πέρας την αποστολή τους, εν μέσω κυβερνητικών και πολιτικών αποφάσεων.
Ο κ. Κουκουμάς υπογράμμισε ότι η αναδιοργάνωση των ΥΚΕ εξαγγέλθηκε από το 2019, αλλά παραμένει ανεφάρμοστη, και προειδοποίησε ότι η συνεχής αγορά υπηρεσιών οδηγεί σε ιδιωτικοποίηση του κοινωνικού κράτους.
Κατέληξε λέγοντας πως χρειάζεται ριζική αλλαγή προσανατολισμένη στις ανάγκες της κοινωνίας, αντί για κονδύλια για επικοινωνία.
Ο Βουλευτής του ΔΗΣΥ, Ανδρέας Κωνσταντίνου, υπογράμμισε την ανάγκη αναδιοργάνωσης των ΥΚΕ, επικεντρώνοντας στο πώς θα βελτιωθεί η καθημερινότητα των πολιτών που χρειάζονται υποστήριξη από το κράτος.
Ο Βουλευτής του ΔΗΚΟ, Ανδρέας Αποστόλου, επισήμανε την ανάγκη για ασφάλεια του προσωπικού προσώπων πρώτης γραμμής και ζήτησε ενημέρωση σχετικά με τις πραγματικές ανάγκες προσωπικού της Υπηρεσίας.
Ζήτησε επίσης μόνιμο κοινωνικό λειτουργό για το Παιδογκολογικό Τμήμα.
Ο Βουλευτής του Κινήματος Άλμα, Μιχάλης Παρασκευά, δήλωσε ότι οι κρατικές δαπάνες για κοινωνικές υπηρεσίες είναι ανεπαρκείς σε σχέση με άλλους τομείς.
Επίσης, σημείωσε ότι πολλές ανάγκες καλύπτονται με συμβασιούχους και επεσήμανε τα σοβαρά προβλήματα που προκύπτουν από αυτό.
Ο Βουλευτής της Άμεσης Δημοκρατίας, Δημήτρης Σούγλης, ζήτησε τη δημιουργία ανεξάρτητης υπηρεσίας για αξιολόγηση των κοινωνικών λειτουργών, επισημαίνοντας ότι δεν είναι όλοι κατάλληλοι για τις ανάγκες των πολιτών.
Πρόσθεσε ότι είναι επιτακτική η ενίσχυση του Υφυπουργείου Κοινωνικής Πρόνοιας και του Γραφείου Ευημερίας, καθώς οι προκλήσεις είναι πολλές.
