Πριν από μερικές ημέρες, καταγράφηκε μια σημαντική απόφαση στη Γαλλία: η κατάργηση του λεγόμενου «εμβόλιμου δευτερολέπτου», η οποία προέκυψε κατά τη διάρκεια της Γενικής Διάσκεψης Μέτρων και Σταθμών (CGPM) που πραγματοποιήθηκε στο Παρίσι. Λίγοι είναι οι άνθρωποι που γνωρίζουν την έννοια του εμβόλιμου δευτερολέπτου και τον σκοπό του. Ωστόσο, η πρακτική που ισχύει για πάνω από πενήντα χρόνια πρόκειται να λάβει τέλος.
Στα σχέδια του οργανισμού υπεύθυνου για τη διατήρηση του Διεθνούς Συστήματος Μονάδων, η κατάργηση του εμβόλιμου δευτερολέπτου είχε προγραμματιστεί για το 2035. Όμως, η διαδικασία επιταχύνθηκε και θα τεθεί σε εφαρμογή από τον Μάιο του 2027. Καθοριστικός παράγοντας για την επίσπευση αυτής της απόφασης ήταν η αποφυγή ενός πρωτοφανούς κινδύνου: της ανάγκης προσθήκης ενός αρνητικού εμβόλιμου δευτερολέπτου. Αυτό σημαίνει ότι τα ρολόγια θα έπρεπε να «πηδήξουν» ένα δευτερόλεπτο, κάτι που δεν έχει συμβεί ποτέ στο παρελθόν και θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα σε κρίσιμες υποδομές, όπως δίκτυα υπολογιστών, τηλεπικοινωνίες και δορυφορικά συστήματα. Ως εκ τούτου, καθιερώθηκε ένα νέο σύστημα, η «εμβόλιμη ώρα».
Τι είναι το εμβόλιμο δευτερόλεπτο και γιατί καταργείται
Από το 1972, έχουν προστεθεί συνολικά 27 εμβόλιμα δευτερόλεπτα στην παγκόσμια ώρα, προκειμένου να διασφαλιστεί ο συγχρονισμός με την περιστροφή της Γης. Αυτή η διαδικασία είναι παρόμοια με το δίσεκτο έτος, αλλά πολύ συντομότερη, καθώς προστίθεται μόλις ένα δευτερόλεπτο. Ο σκοπός είναι να διασφαλιστεί ότι όλα τα ρολόγια δείχνουν την ακριβή ώρα, δεδομένου ότι ο χρόνος που μετράται από τα ρολόγια δεν ταιριάζει απόλυτα με την περιστροφή του πλανήτη μας. Η προσθήκη του επιπλέον δευτερολέπτου συμβαίνει σε ακανόνιστα διαστήματα και η τελευταία φορά που προστέθηκε ήταν στις 31 Δεκεμβρίου 2016, οπότε ένα λεπτό διήρκεσε 61 δευτερόλεπτα.
Αναλυτικά, προτού καθιερωθεί η Συντονισμένη Παγκόσμια Ώρα (UTC) το 1960, παρατηρήθηκε μια ελαφρά επιβράδυνση στην περιστροφή της Γης, ερχόμενη από ποικίλους γεωφυσικούς παράγοντες. Ως αποτέλεσμα, η μέτρηση των δευτερολέπτων δεν ευθυγραμμιζόταν με τα ατομικά ρολόγια. Το πρώτο εμβόλιμο δευτερόλεπτο προστέθηκε 12 χρόνια αργότερα για να ευθυγραμμιστεί το πρότυπο ώρας με την περιστροφή της Γης. Ωστόσο, στα μέσα της δεκαετίας του 2010, παρατηρήθηκε επιτάχυνση της περιστροφής, γεγονός που οδήγησε σε εκτιμήσεις σχετικά με τη δυνατότητα ανάγκης ενός αρνητικού δευτερολέπτου από το 2029. Η αφαίρεση δευτερολέπτου θα είχε σοβαρές συνέπειες στα ψηφιακά συστήματα, γεγονός που οδήγησε στην προγενέστερη απόφαση για την κατάργηση του εμβόλιμου δευτερολέπτου.
«Δίσεκτη» ώρα
Αντί του εμβόλιμου δευτερολέπτου, θα εισαχθεί η εμβόλιμη ώρα, δηλαδή μία ολόκληρη ώρα που θα διευκολύνει την επαναφορά του συγχρονισμού με την περιστροφή του πλανήτη. Αυτό δεν σημαίνει ότι από το 2027 θα προστίθεται μια επιπλέον ώρα στα ρολόγια μας, αλλά ότι θα καθιερωθεί ένα νέο πλαίσιο μέτρησης. Όπως αναφέρει η Πατρίτσια Ταβέλα στο αμερικανικό περιοδικό, αυτή η αλλαγή θα διευκολύνει την παρακολούθηση του χρόνου σε διεθνές επίπεδο. Ιδιαίτερα τα ψηφιακά συστήματα θα επωφεληθούν, αποφεύγοντας τις αλλαγές με τις προσθήκες δευτερολέπτων. Το πότε θα χρειαστεί η εμβόλιμη ώρα δεν είναι ακόμη σαφές και είναι πιθανό να συμβεί έπειτα από πολλά χρόνια. Υπενθυμίζεται ότι η ψηφοφορία για την απόφαση δεν ήταν ομόφωνη, με τους αντιπροσώπους της Ρωσίας να καταψηφίζουν, υποστηρίζοντας ότι οι δορυφόροι διαθέτουν ενσωματωμένο σύστημα χειρισμού δευτερολέπτων.
Ο Δρ. Σέτναμ Σέμαρ από το Εθνικό Εργαστήριο Φυσικής (NPL) της Μεγάλης Βρετανίας, δήλωσε στον Guardian ότι από τα μέσα της δεκαετίας του 2010, ορισμένα λειτουργικά συστήματα δεν μπορούσαν να διαχειριστούν 61 δευτερόλεπτα το λεπτό, με αποτέλεσμα οι διακομιστές να «παγώνουν». Ανάμεσα στις ιστοσελίδες που επηρεάστηκαν ήταν το Reddit και το LinkedIn, ενώ πτήσεις της αεροπορικής εταιρίας Qantas υπήρξαν καθυστερήσεις. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι κίνδυνοι που συνεπάγεται το αρνητικό εμβόλιμο δευτερόλεπτο είναι πολυάριθμοι, καθώς πολλά λογισμικά δεν έχουν δοκιμαστεί επαρκώς για αυτό το σενάριο. Έτσι, μετά από 30 χρόνια συζητήσεων, «το δευτερόλεπτο παραχωρεί τη θέση του στην ώρα». Ο ειδικός εξήγησε ότι αυτή η εξέλιξη θα περιορίσει τους κινδύνους που αφορούν τα συστήματα και τις εθνικές υποδομές που εξαρτώνται από την ακριβή ώρα, διατηρώντας παράλληλα τη σύνδεση μεταξύ του παγκόσμιου συστήματος ώρας και της περιστροφής της Γης.
Πηγή: newmoney
