Ρεπορτάζ: Δημήτρης Σουλτογιάννης – Αποστολή του CNN GREECE, στο Χίουστον του Τέξας
Η βασική εκτίμηση που προκύπτει από τα διαθέσιμα στοιχεία έως την 1η Νοεμβρίου είναι ότι οι Ρεπουμπλικανοί κινδυνεύουν να χάσουν τουλάχιστον ένα από τα δύο σώματα του Κογκρέσου, περιορίζοντας την πολιτική ελευθερία κινήσεων του Ντόναλντ Τραμπ στη δεύτερη διετία της προεδρίας του. Πρόκειται, ωστόσο, για πρόβλεψη και όχι για προεξοφλημένο αποτέλεσμα.
Το εθνικό προβάδισμα των Δημοκρατικών
Ο δημοσκοπικός μέσος όρος του Silver Bulletin, με ενημέρωση στις 30 Οκτωβρίου, καταγράφει προβάδισμα των Δημοκρατικών κατά 8,9 ποσοστιαίες μονάδες στην εθνική πρόθεση ψήφου για το Κογκρέσο. Στην εκδοχή που ενσωματώνει προσαρμογή για τους πιθανότερους ψηφοφόρους, η διαφορά διαμορφώνεται στις 9,1 μονάδες.
Το εύρημα υποδηλώνει ιδιαίτερα ευνοϊκό περιβάλλον για την αντιπολίτευση, παρότι ο ίδιος δείκτης δείχνει ενίσχυση της υποστήριξης και προς τους Ρεπουμπλικανούς στο τέλος της εκστρατείας. Η πολιτική σημασία αυτής της διαφοράς είναι μεγάλη, αλλά η μετατροπή της σε κοινοβουλευτικές έδρες δεν είναι αυτόματη.
Οι εκλογές για τη Βουλή κρίνονται σε επιμέρους περιφέρειες, όπου καθοριστικό ρόλο έχουν η χάραξη των εκλογικών ορίων, η προσωπική απήχηση των υποψηφίων και τα τοπικά ζητήματα. Ένα ισχυρό εθνικό προβάδισμα αυξάνει τις πιθανότητες αλλαγής πλειοψηφίας, χωρίς να προσδιορίζει από μόνο του το μέγεθός της.
Η Βουλή είναι το ισχυρότερο χαρτί της αντιπολίτευσης
Στη Βουλή των Αντιπροσώπων, όπου απαιτούνται 218 έδρες για την πλειοψηφία, οι τελευταίες προβλέψεις συγκλίνουν υπέρ των Δημοκρατικών, αν και διαφέρουν ως προς την έκταση της πιθανής νίκης.
Σύμφωνα με συγκεντρωτική ανάλυση της Wall Street Journal, η οποία αξιοποιεί τις αξιολογήσεις των Cook Political Report, Inside Elections και Sabato’s Crystal Ball, οι Δημοκρατικοί εμφανίζονται σε τροχιά για 224 έδρες. Το συγκεκριμένο μέγεθος τους τοποθετεί πάνω από το όριο της πλειοψηφίας, χωρίς να συνεπάγεται σαρωτική επικράτηση.
Άλλα μοντέλα δίνουν υψηλότερη πιθανότητα αλλαγής ελέγχου. Το Call the Map, στην πρόβλεψη της 31ης Οκτωβρίου, υπολογίζει στο 83% την πιθανότητα δημοκρατικής πλειοψηφίας. Το Poliwave, με ενημέρωση την 1η Νοεμβρίου, την τοποθετεί στο 88%, με διάμεση εκτίμηση τις 230 έδρες. Το δεύτερο μοντέλο επισημαίνει ότι οι πιθανότητές του εξαρτώνται από τις παραδοχές του και δεν έχουν βαθμονομηθεί έναντι προηγούμενων εκλογών. Τα ποσοστά αυτά αφορούν πιθανότητες νίκης, όχι ποσοστά ψήφου.
Η εκτίμηση που προκύπτει είναι ότι η ανάκτηση της Βουλής αποτελεί το ισχυρότερο σενάριο για τους Δημοκρατικούς. Η ουσιαστική αβεβαιότητα αφορά τόσο το ενδεχόμενο δημοσκοπικής αστοχίας όσο και το εύρος της πλειοψηφίας που θα μπορούσαν να εξασφαλίσουν.
Η Γερουσία παραμένει η μεγάλη εκκρεμότητα
Στη Γερουσία η εικόνα είναι λιγότερο σταθερή. Οι Ρεπουμπλικανοί έχουν το πλεονέκτημα ότι σε ενδεχόμενο ισοπαλίας 50–50, η καθοριστική ψήφος του αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς διατηρεί τον έλεγχο στα χέρια τους. Συνεπώς, για τους Δημοκρατικούς ο κρίσιμος στόχος είναι οι 51 έδρες.
Το Call the Map δίνει στους Δημοκρατικούς πιθανότητα 58% να κερδίσουν τη Γερουσία, δηλαδή ένα περιορισμένο προβάδισμα. Το Poliwave είναι αισθητά πιο αισιόδοξο για την αντιπολίτευση, υπολογίζοντας πιθανότητα 77% και διάμεση εκτίμηση 52 δημοκρατικών εδρών. Η απόσταση μεταξύ των δύο προβλέψεων δείχνει πόσο ευαίσθητο παραμένει το αποτέλεσμα στις διαφορετικές παραδοχές και στην έκβαση λίγων οριακών αναμετρήσεων.
Δεν δικαιολογείται, επομένως, η παρουσίαση της Γερουσίας ως εξασφαλισμένης για οποιοδήποτε κόμμα.
Οι πολιτείες που μπορούν να κρίνουν την πλειοψηφία
Μέιν, Οχάιο, Τέξας, Αλάσκα, Αϊόβα και Κάνσας συγκεντρώνουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Στο Call the Map, οι προβλεπόμενες διαφορές στις έξι αυτές αναμετρήσεις είναι μικρότερες των δύο μονάδων.
Πρόκειται για εκτιμήσεις του μοντέλου και όχι για αποτελέσματα μίας ενιαίας δημοσκόπησης. Το βασικό τους μήνυμα είναι ότι μικρές μεταβολές στη συμμετοχή μπορούν να επηρεάσουν τον συνολικό έλεγχο της Γερουσίας. Το Τέξας αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της αβεβαιότητας.
Σύμφωνα με τη συγκέντρωση τελευταίων μετρήσεων του Forbes, δημοσκόπηση του CNNi εμφανίζει τον Δημοκρατικό Τζέιμς Ταλαρίκο μπροστά από τον Ρεπουμπλικανό Κεν Πάξτον με 49% έναντι 43%, ενώ μέτρηση των Texas Southern University/YouGov δίνει στενότερη διαφορά, 49% έναντι 47%. Και οι δύο καταγράφουν δημοκρατικό προβάδισμα, αλλά περιγράφουν διαφορετικό βαθμό ανταγωνισμού.
Στο Κάνσας, η έρευνα του Emerson College, που πραγματοποιήθηκε στις 26–28 Οκτωβρίου σε 800 πιθανούς ψηφοφόρους, δίνει στον Δημοκρατικό Άνταμ Χάμιλτον 49% και στον Ρεπουμπλικανό Ρότζερ Μάρσαλ 45%. Με την προσθήκη της προτίμησης των αναποφάσιστων που κλίνουν προς κάποιον υποψήφιο, τα ποσοστά γίνονται 50% και 47%. Το αναφερόμενο διάστημα αβεβαιότητας είναι ±3,5 μονάδες, στοιχείο που επιβάλλει προσοχή στην ερμηνεία της διαφοράς.
Η συμμετοχή μπορεί να αλλάξει τις προβλέψεις
Το μεγάλο ερώτημα των τελευταίων ημερών είναι ποιοι τελικά θα ψηφίσουν. Οι δημοσκοπήσεις επιχειρούν να εκτιμήσουν τη σύνθεση του εκλογικού σώματος, αλλά αυτή γίνεται γνωστή μόνο μετά την κάλπη.
Διαφορετική κινητοποίηση μεταξύ ηλικιακών, κοινωνικών ή κομματικών ομάδων μπορεί να μεταβάλει ιδιαίτερα τις οριακές αναμετρήσεις. Η πρόωρη ψηφοφορία επίσης χρειάζεται προσεκτική ανάγνωση. Η αυξημένη προσέλευση δεν αποκαλύπτει από μόνη της τον νικητή, καθώς μέρος των ψηφοφόρων μπορεί απλώς να επιλέγει να ψηφίσει νωρίτερα.
Στο Κάνσας, για παράδειγμα, το Emerson καταγράφει ισχυρό προβάδισμα του Χάμιλτον μεταξύ όσων δήλωσαν ότι έχουν ήδη ψηφίσει, αλλά προβάδισμα του Μάρσαλ μεταξύ όσων δεν έχουν ακόμη προσέλθει. Η τελική ισορροπία εξαρτάται από το πόσοι από τη δεύτερη ομάδα θα συμμετάσχουν.
Τι θα σημάνει το αποτέλεσμα για τον Τραμπ
Πολιτικά, η απώλεια της Βουλής θα περιόριζε σημαντικά τη δυνατότητα του Τραμπ να προωθεί τη νομοθετική του ατζέντα. Μια δημοκρατική πλειοψηφία θα μπορούσε να εντείνει τον κοινοβουλευτικό έλεγχο της κυβέρνησης και να επιβάλει δυσκολότερες διαπραγματεύσεις για τις δαπάνες και τις νομοθετικές προτεραιότητες.
Αν οι Δημοκρατικοί κέρδιζαν και τη Γερουσία, οι περιορισμοί θα επεκτείνονταν στις διαδικασίες έγκρισης διορισμών.
Ο πρόεδρος θα διατηρούσε σημαντικές εκτελεστικές αρμοδιότητες, αλλά θα κυβερνούσε απέναντι σε ένα Κογκρέσο ελεγχόμενο από την αντιπολίτευση. Η αναλυτική πρόβλεψη με βάση τα σημερινά δεδομένα είναι σαφής: οι Δημοκρατικοί έχουν ισχυρό προβάδισμα για τη Βουλή και ουσιαστική, αλλά πολύ πιο αβέβαιη, ευκαιρία για τη Γερουσία.
Το ενδεχόμενο να κερδίσουν και τα δύο σώματα είναι απολύτως υπαρκτό. Εξίσου σοβαρά πρέπει να αντιμετωπίζεται το σενάριο μιας δημοκρατικής Βουλής και μιας Γερουσίας που θα παραμείνει οριακά στους Ρεπουμπλικανούς.
Η διαφορά μεταξύ αυτών των δύο αποτελεσμάτων μπορεί να κριθεί σε λίγες πολιτείες και σε πολύ μικρές αποστάσεις ψήφων.
