Με κοινή ανακοίνωση στον ΟΗΕ, η Ελλάδα, η Ευρωπαϊκή Ένωση, η Κύπρος, η Αίγυπτος, το Μπαχρέιν και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα δήλωσαν κατηγορηματικά την αντίθεσή τους στην επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου. Ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, εκπροσώπησε τις έξι πλευρές, επισημαίνοντας ότι το μνημόνιο παραμένει άκυρο και σε αντίθεση με το διεθνές δίκαιο, παρά την έγκρισή του από το λιβυκό κοινοβούλιο. Προειδοποίησαν ότι η αποδοχή τέτοιων συμφωνιών μπορεί να δημιουργήσει επικίνδυνους προηγούμενους για τη διεθνή έννομη τάξη.
Η δήλωση του κ. Γεραπετρίτη:
Εκπροσωπώντας τις χώρες Αίγυπτο, Κύπρο, Μπαχρέιν, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, την Ευρωπαϊκή Ένωση και την Ελλάδα, τονίζω την ανησυχία μας για την πρόσφατη απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης να εγκρίνει το ψευδο-“Μνημόνιο Κατανόησης μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης” του 2019, το οποίο ενδέχεται να επηρεάσει αρνητικά την περιφερειακή ασφάλεια και σταθερότητα. Πρέπει να διασφαλίσουμε ότι οι αυθαίρετες διμερείς συμφωνίες δεν παραβιάζουν το Διεθνές Δίκαιο ή τα δικαιώματα τρίτων κρατών.
Το Διεθνές Δίκαιο και κυρίως η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS) καθορίζουν το νομικό πλαίσιο για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών. Αυτοί οι κανόνες είναι κρίσιμης σημασίας για να διασφαλιστεί η προβλεψιμότητα και η ασφάλεια των διεθνών σχέσεων. Η αποδοχή διμερών συμφωνιών που παραβλέπουν τις καθορισμένες αρχές του Διεθνούς Δικαίου θα υπονομεύσει την διεθνή έννομη τάξη και τις ειρηνικές διαδικασίες επίλυσης διαφορών.
Το τουρκο-λιβυκό μνημόνιο παραβιάζει αυτές τις θεμελιώδεις αρχές και αγνοεί τα δικαιώματα όλων των παράκτιων κρατών, συμπεριλαμβανομένων των νησιών, που υποστηρίζονται από τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας. Η απόφαση της Βουλής της Λιβύης δεν αλλάζει αυτή την νομική κατάσταση. Το μνημόνιο παραμένει ανυπόστατο και δεν μπορεί να δημιουργήσει έννομα αποτελέσματα για άλλα κράτη.
Δεσμευόμαστε για την επανένωση των θεσμών της Λιβύης και την προοπτική μιας ευημερούσας Λιβύης, καθώς η σταθερότητά της είναι κρίσιμη για την ειρήνη στην περιοχή. Οι πολιτικές εξελίξεις στη Λιβύη πρέπει να βασίζονται στον σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου και τις καλές γειτονικές σχέσεις.
Ως μέλη των Ηνωμένων Εθνών, υποστηρίζουμε τη λύση των διαφορών μέσω διαλόγου, βάσει του Διεθνούς Δικαίου. Στο πλαίσιο αυτό, η Ελλάδα έχει διεξάγει συνομιλίες με τη Λιβύη για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών με καλή πίστη και σύμφωνα με τους κανόνες του Διεθνούς Δικαίου, έχοντας τη βούληση να συνεχίσει αυτές τις προσπάθειες.
Η τήρηση του Διεθνούς Δικαίου είναι απαραίτητη για την περιφερειακή σταθερότητα και τη διατήρηση της διεθνούς τάξης που βασίζεται σε κανόνες.
Πρέσβης Λαμπρινίδης, εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης:
Στις 21 Οκτωβρίου, εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης ανακοίνωσε εξ ονόματος των 27 κρατών-μελών:
Η Ευρωπαϊκή Ένωση εκφράζει τη μεγάλη της ανησυχία για την επικύρωση της 20ής Οκτωβρίου 2026, από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης, του τουρκολιβυκού μνημονίου κατανόησης του 2019 σχετικά με την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών στην Μεσόγειο.
Η θέση της ΕΕ είναι σταθερή και σαφής. Όπως καταγράφηκε στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου τον Δεκέμβριο του 2019 και επαναλήφθηκε τον Ιούνιο του 2025, το μνημόνιο παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών και δεν συμβαδίζει με το Δίκαιο της Θάλασσας. Είναι άκυρο και δεν μπορεί να έχει νομικές συνέπειες για τρίτα κράτη.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει στρατηγικό συμφέρον στη διατήρηση ενός σταθερού και ασφαλούς περιβάλλοντος στην Ανατολική Μεσόγειο και καλεί όλες τις χώρες να σέβονται τα κυριαρχικά δικαιώματα όλων των κρατών-μελών, σύμφωνα με το ενωσιακό και διεθνές δίκαιο, περιλαμβανομένης της Σύμβασης UN.
Πηγή: skai.gr
