Του Νίκου Αντωνιάδη – Νέα Υόρκη
Καθώς ο χρόνος μετρά αντίστροφα για την ολοκλήρωση της θητείας του Αντόνιο Γκουτέρες στην ηγεσία του ΟΗΕ, το Κυπριακό μοιάζει εγκλωβισμένο σε έναν φαύλο κύκλο στασιμότητας. Οι φωνές που κάνουν λόγο για εξανεμισμό των προοπτικών πλήθυναν, καθώς η πάροδος του χρόνου παγιώνει τα τετελεσμένα επί του εδάφους.
Ο Αντόνιο Γκουτέρες επιχείρησε το τελευταίο διάστημα να κρατήσει ζωντανό τον διάλογο, προτείνοντας φόρμουλες όπως η διευρυμένη διάσκεψη. Ωστόσο, γεννάται το ερώτημα: μπορεί ένας απερχόμενος Γενικός Γραμματέας να υπερβεί τα αδιέξοδα που δημιούργησε η αδιάλλακτη τουρκική στάση και η εμμονή σε αξιώσεις περί «κυριαρχικής ισότητας»; Η πραγματικότητα δείχνει ότι τα Ηνωμένα Έθνη δεν μπορούν να επιλύσουν ένα πρόβλημα εάν λείπει η πολιτική βούληση από τους βασικούς πρωταγωνιστές.
Η αποχώρηση του Γκουτέρες δεν είναι απλώς η λήξη μιας θητείας, αλλά κινδυνεύει να σημάνει το κλείσιμο ενός ακόμη κύκλου ελπίδας για την Κύπρο. Αν δεν υπάρξει άμεσα ανατροπή των δεδομένων και ουσιαστική πίεση από τη διεθνή κοινότητα, το μέλλον του Κυπριακού φαίνεται πιο αβέβαιο από ποτέ, με την ντε φάκτο διχοτόμηση να απειλείται να μετατραπεί σε οριστική κανονικότητα. Ειδικά εν μέσω εκλογών στην Κύπρο, κάτι που θα βοηθήσει τα σχέδια της Τουρκική πλευράς για να κερδίσει περισσότερο χρόνο να προωθήσει τα σχέδια της.
Οποιοσδήποτε νέος Γενικός Γραμματέας αναλάβει τα ηνία του ΟΗΕ θα χρειαστεί αναπόφευκτα σημαντικό χρόνο προσαρμογής για να κατανοήσει σε βάθος τις ισορροπίες στο Κυπριακό. Η αναγκαία περίοδος ενημέρωσης όχι μόνο δεν πρόκειται να βοηθήσει την κατάσταση, αλλά υπάρχει ο κίνδυνος να τη παγιώσει περαιτέρω, αφήνοντας το πεδίο ελεύθερο στην τουρκική πλευρά για τη δημιουργία νέων τετελεσμένων επί του εδάφους.
Η κατάσταση περιπλέκεται ακόμη περισσότερο από τις διεργασίες γύρω από τη διαδοχή στην ηγεσία των Ηνωμένων Εθνών. Η Τουρκία παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και επιχειρεί να επηρεάσει τα χαρακτηριστικά ή τις προσεγγίσεις της επόμενης ηγεσίας του Οργανισμού, ώστε να εξυπηρετήσει τις αξιώσεις της για «κυριαρχική ισότητα» και λύση δύο κρατών. Με τη διαδικασία επιλογής να βρίσκεται σε εξέλιξη και την Άγκυρα να ασκεί τις δικές της πιέσεις στο παρασκήνιο, η Κύπρος κινδυνεύει να βρεθεί χαμένη στη μετάβαση.
Το ερώτημα που καλείται να απασχολήσει την Κύπρο δεν είναι ποιος θα είναι στο πηδάλιο την νέα πενταετία αλλά ποιος θα αντιστρέψει το πηδάλιο των γεγονότων. Και δυστυχώς, οι πολλοί μνηστήρες για την Προεδρία της ΚΔ, μόνο καλό προσφέρουν στην Τουρκία.
