Με αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης συμπτωμάτων διατροφικών διαταραχών συσχετίστηκε η κατοχή προσωπικού smartphone στην πρώιμη εφηβεία, σύμφωνα με τα αποτελέσματα μελέτης που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό JAMA.
Σε αυτή τη μελέτη με πληθυσμό 8.957 εφήβων, το 70% των συμμετεχόντων είχε δικό του smartphone στην ηλικία των 12 ετών. Η κατοχή smartphone συσχετίστηκε, τόσο στη συγχρονική όσο και στην προοπτική ανάλυση, με μεγαλύτερη πιθανότητα εμφάνισης συμπτωμάτων διατροφικών διαταραχών, όπως επεισόδια υπερφαγίας και σύνδεση της αυτοαξίας με το βάρος.
H Θεοδώρα Ψαλτοπούλου (Καθηγήτρια Θεραπευτικής – Επιδημιολογίας – Προληπτικής Ιατρικής, Παθολόγος, Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ, Νοσοκομείο «Αλεξάνδρα») παραθέτει τα σημαντικότερα σημεία.
Αναλυτικότερα, οι έφηβοι αποκτούν δικά τους smartphones σε ολοένα μικρότερη ηλικία. Οι συσχετίσεις μεταξύ της ηλικίας απόκτησης smartphone και του κινδύνου διατροφικών διαταραχών στους εφήβους δεν είχαν επαρκώς μέχρι σήμερα εξεταστεί.
Στις ΗΠΑ, η μελέτη Adolescent Brain Cognitive Development (ABCD) χρησιμοποίησε στρωματοποιημένο δείγμα σχολείων και οι συμμετέχοντες προέρχονταν από 21 ερευνητικά κέντρα στις ΗΠΑ. Στη δειγματοληψία επιλέχθηκαν σχολεία με βάση τη φυλή, την εθνικότητα, την κοινωνικοοικονομική κατάσταση και τον βαθμό αστικοποίησης, ώστε να ελαχιστοποιηθούν τα συστηματική λάθη κατά την εισαγωγή των συμμετεχόντων. Τα ποσοστά σταθμίστηκαν με βάση δεδομένα της American Community Survey, ώστε να αντιπροσωπεύουν εκτιμήσεις για τον πληθυσμό.
Τα δεδομένα αναλύθηκαν κατά την περίοδο 2025-2026 και τα κύρια καταληκτικά σημεία ήταν τα συμπτώματα υπερφαγίας, οι ακατάλληλες αντισταθμιστικές συμπεριφορές για την αποτροπή της αύξησης του βάρους, η ανησυχία για την αύξηση του βάρους, η σύνδεση της αυτοαξίας με το βάρος και η παρουσία οποιουδήποτε συμπτώματος διατροφικής διαταραχής στις ηλικίες των 12 και 14 ετών.
Ποια ήταν τα αποτελέσματα; Από τους 8.957 συμμετέχοντες (52% αγόρια), οι 6.225 (70%) είχαν δικό τους smartphone στην ηλικία των 12 ετών. Μεταξύ των 6.225 συμμετεχόντων, τα συχνότερα συμπτώματα διατροφικών διαταραχών ήταν τα συμπτώματα υπερφαγίας (9,2%) στην ηλικία των 12 ετών και οι αντισταθμιστικές συμπεριφορές (20,5%) στην ηλικία των 14 ετών. Στις πολυπαραγοντικές αναλύσεις, η κατοχή smartphone στην ηλικία των 12 ετών συσχετίστηκε συγχρονικά με υψηλότερο επιπολασμό συμπτωμάτων υπερφαγίας με στατιστικά σημαντικά τρόπο, σύνδεσης της αυτοαξίας με το βάρος και παρουσίας οποιουδήποτε συμπτώματος διατροφικής διαταραχής. Αλλά και στις προοπτικές αναλύσεις, η κατοχή smartphone στην ηλικία των 12 ετών συσχετίστηκε διαχρονικά με υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης συμπτωμάτων υπερφαγίας, χρήσης ακατάλληλων αντισταθμιστικών συμπεριφορών για την αποτροπή της αύξησης του βάρους, σύνδεσης της αυτοαξίας με το βάρος και παρουσίας οποιουδήποτε συμπτώματος διατροφικής διαταραχής.
Βέβαια η μελέτη, επειδή δεν είναι παρεμβατική, δείχνει συσχέτιση και όχι αιτιολογική σχέση, αναφέρει η κ. Ψαλτοπούλου. Κατέγραψε αν οι έφηβοι είχαν δικό τους τηλέφωνο, αλλά όχι τι περιεχόμενο έβλεπαν ή πώς το χρησιμοποιούσαν. Επίσης, μέτρησε συμπτώματα, και όχι απαραίτητα διαγνωσμένες διατροφικές διαταραχές.
Ο πιθανός μηχανισμός της συσχέτισης αφορά κυρίως τον τρόπο χρήσης του smartphone, όπως αναφέρουν οι επιστήμονες που διεξήγαγαν τις αναλύσεις. Το προσωπικό κινητό επιτρέπει συχνή και ιδιωτική πρόσβαση σε εξατομικευμένο περιεχόμενο. Εικόνες «ιδανικών» σωμάτων, αναρτήσεις για δίαιτα ή γυμναστική και συνεχής σύγκριση με συνομηλίκους ενδέχεται να ενισχύουν τη δυσαρέσκεια για το σώμα.
Η πρώιμη εφηβεία είναι ιδιαίτερα ευαίσθητη περίοδος: οι σωματικές αλλαγές της ήβης συμπίπτουν με αυξημένη σημασία που αποδίδεται στην αποδοχή από τους άλλους. Έτσι, η εξωτερική εμφάνιση μπορεί να αποκτήσει δυσανάλογο βάρος στην αυτοεκτίμηση. Οι συγγραφείς προτείνουν και άλλες πιθανές οδούς. Η έκθεση σε περιεχόμενο που προωθεί ακραίες διατροφικές πρακτικές μπορεί να τις παρουσιάζει ως φυσιολογικές ή επιθυμητές. Η χρήση του κινητού τη νύχτα ενδέχεται να διαταράσσει τον ύπνο, επηρεάζοντας τη ρύθμιση της όρεξης και των συναισθημάτων. Επιπλέον, το διαδικτυακό στρες θα μπορούσε να συμβάλλει στη χρήση του φαγητού ως τρόπου αντιμετώπισης δυσάρεστων συναισθημάτων.
Συμπερασματικά, η κατοχή smartphone στην ηλικία των 12 ετών συσχετίστηκε με περισσότερα συμπτώματα διατροφικών διαταραχών, γεγονός που υποδηλώνει ότι η χρονική στιγμή απόκτησης smartphone ενδέχεται να σχετίζεται με τον κίνδυνο διατροφικών διαταραχών και τα δεδομένα αυτά μπορεί να είναι πολύτιμα για τη διαμόρφωση συστάσεων για την σωματική, πνευματική, ψυχική ανάπτυξη των εφήβων, καθώς και τις διατροφικές τους συνήθειες.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
Κάνε like στη σελίδα μας στο Facebook
Ακολούθησε μας στο Twitter
Κάνε εγγραφή στο κανάλι μας στο Youtube
Γίνε μέλος στο κανάλι μας στο Viber
– Αναφέρεται ως πηγή το ertnews.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά.
– Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή
– Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος
