Το διαδίκτυο ευνοεί και προωθεί το ακραίο στην ειδησεογραφία, ενώ δεν μπορεί να γίνεται έλεγχος της εγκυρότητας των ειδήσεων ούτε να τιμωρούνται όσοι διαδίδουν ψευδείς ειδήσεις – fake news επειδή ο καθένας μπορεί να «παίξει τον μικρό δημοσιογράφο» δήλωσε σήμερα, Δευτέρα, ο Στέλιος Κούλογλου, Δημοσιογράφος και Έλληνας Ευρωβουλευτής του Συνασπισμού Ριζοσπαστικής Αριστεράς, ο οποίος ήταν φιλοξενούμενος ομιλητής σε Ημερίδα με θέμα: «Ψευδείς ειδήσεις: Φαινόμενο χειραγώγησης στο σύγχρονο κόσμο».
Την ημερίδα διοργάνωσαν στο Συνεδριακό Κέντρο «Φιλοξενία» στη Λευκωσία, το Γραφείο Ενημέρωσης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, το Κυπριακό Πρακτορείο Ειδήσεων, η Ένωση Συντακτών Κύπρου, η Αρχή Ραδιοτηλεόρασης Κύπρου και η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας.
Στην ομιλία του ο κ. Κούλογλου είπε ότι η δύναμη και οι πηγές της ενημέρωσης μετατοπίζονται σταδιακά από την τηλεόραση στο διαδίκτυο, το οποίο αποκτά μεγάλη ισχύ και εάν προσθέσουμε τις μηχανές αναζήτησης πληροφοριών, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και τις ιστοσελίδες των τηλεοπτικών καναλιών διαπιστώνουμε ότι σιγά – σιγά το διαδίκτυο καταλαμβάνει την πρώτη θέση ως πηγή ενημέρωσης των πολιτών και αυτό του δίνει πολύ μεγάλη δύναμη σε σχέση με παλαιότερα».
Όπως είπε ο Ευρωβουλευτής, «εκεί συγκεντρώνεται και η προσοχή των πολιτικών που θέλουν να τα χρησιμοποιήσουν για τους δικούς τους λόγους ή ανθρώπων, που θέλουν να βγάλουν χρήματα από την ίδια ιστορία και ευνοείται όλη αυτή η διαδικασία περισσότερο από το διαδίκτυο σε σχέση με τα υπόλοιπα μέσα».
Πρόσθεσε ότι «παλαιότερα λεγόντουσαν ψέματα στο ραδιόφωνο, στην τηλεόραση, στον γραπτό Τύπο και είχαμε τη δυνατότητα σιγά σιγά να ελέγχουμε ή και να τιμωρήσουμε αυτόν που κατά κάποιο τρόπο είπε το ψέμα».
«Με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ο καθένας μπορεί να παίξει ένα μικρό δημοσιογράφο και να διαδώσει ειδήσεις που σε άλλη περίπτωση δεν θα μπορούσε να διαδώσει και επίσης το διαδίκτυο ευνοεί και προωθεί το ακραίο», είπε ο κ. Κούλογλου ο οποίος έφερε ως παράδειγμα αν υποθετικά γραφόταν ψευδής είδηση ότι «Κύπριος Ευρωβουλευτής θεάθηκε γυμνός στη Λευκωσία, αυτή η είδηση, θα γινόταν πρώτη είδηση γιατί όλος κόσμος θα έτρεχε να δει τι συνέβη πραγματικά εκεί».
Ο κ. Κούλογλου αναφέρθηκε και στο πώς οι ψευδείς ειδήσεις μπορεί να ενισχύσουν το ξέσπασα ενός πολέμου.
Είπε ότι το 1990 λίγο πριν τον Πόλεμο στον Κόλπο, το αμερικανικό κογκρέσο είναι πολύ διστακτικό στο να αποφασίσει να στείλει στρατεύματα για την απελευθέρωση του Κουβέιτ, μετά την εισβολή του Ιράκ, σημειώνοντας ότι «καταλυτικό ρόλο για τη λήψη της απόφασης επίθεσης διαδραματίζει η μαρτυρία μιας νοσοκόμας, η οποία καταθέτει στο κογκρέσο ότι όταν οι στρατιώτες του Σαντάμ Χουσεϊν εισέβαλαν στο Κουβέιτ μπήκαν στα μαιευτήρια και αποσύνδεσαν τα νεογέννητα από τις θερμοκοιτίδες».
Προβάλλοντας και το σχετικό απόσπασμα της κατάθεσης της «νοσοκόμας», ο κ. Κούλογλου, είπε ότι στην πραγματικότητα η κοπέλα αυτή δεν ήταν νοσοκόμα και δεν βρισκόταν στο Κουβέιτ εκείνη την εποχή, αλλά ήταν η κόρη του Κουβετιανού πρέσβη στην Ουάσιγκτον και όταν διαδραματίζονταν όλα αυτά, το κορίτσι ήταν στην αμερικανική μεγαλούπολη.
Τέλος, ο κ. Κούλογλου, κάνοντας ιστορική αναδρομή για την εμφάνιση των ψευδών ειδήσεων, είπε ότι άρχισε από τότε που οι άνθρωποι βρέθηκαν σε κοινωνίες και μπορούσαν να διαδίδουν φήμες, σωστές ή ψεύτικες με το ραδιόφωνο να συμπληρώνει τον γραπτό λόγο ως μέσο έκφρασης και ψευδών ειδήσεων και την τηλεόραση να ακολουθεί και να γίνεται το κύριο κανάλι για την διοχέτευση ψευδών ειδήσεων».
Εξάλλου, καλωσορίζοντας τους παρευρισκόμενους, η Εκπρόσωπος Τύπου του Γραφείου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην Κύπρο, Αλεξάνδρα Ατταλίδου, δήλωσε ότι, δυστυχώς, η εξάπλωση των ψευδών ειδήσεων οφείλεται στην κατάρρευση της εμπιστοσύνης στους παραδοσιακούς θεσμούς και τη συρρίκνωση της δύναμης των παραδοσιακών Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης
Η κ. Ατταλίδου είπε ότι το αυστραλιανό λεξικό «Macquarie Dictionary» επέλεξε ως φράση του 2016 το ψευδείς ειδήσεις, δηλαδή, τα «fake news», ορίζοντας την ως παραπληροφόρηση και απάτες που δημοσιεύονται σε ιστότοπους για πολιτικούς σκοπούς ή για να προκαλέσουν κινητικότητα στο διαδίκτυο με λανθασμένες πληροφορίες να διακινούνται μέσα από τα κοινωνικά δίκτυα.
Πρόσθεσε ότι το λεξικό, εξηγώντας την επιλογή του, ισχυρίστηκε ότι ο όρος σκιαγραφεί μια ενδιαφέρουσα εξέλιξη στη δημιουργία παραπλανητικού περιεχομένου με στόχο τη χειραγώγηση των ανθρώπων προς μια συγκεκριμένη κατεύθυνση.
Η κ. Ατταλίδου αναφέρθηκε και στην περίπτωση του δημοψηφίσματος για το Brexit και στην εκλογή του Ντόλαντ Τραμπ στην προεδρία των ΗΠΑ σημειώνοντας ότι «τα πραγματικά γεγονότα φαίνεται να έχουν ξεπεραστεί από τα συναισθήματα και καθοριστικά στοιχεία αγνοήθηκαν υπέρ του ενστίκτου και πιστοποιημένες θέσεις αγνοήθηκαν ή υποτάχθηκαν σε ένα είδος βιομηχανίας του θεάματος.
Καταλήγοντας είπε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση έχοντας διαπιστώσει το μέγεθος του φαινομένου των ψευδών ειδήσεων κι έχοντας αντιληφθεί τις επικίνδυνες προεκτάσεις του ανέλαβε δράση και το 2015 προχώρησε στη σύσταση ομάδας εργασίας στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής υπηρεσίας εξωτερικής δράσης η οποία χειρίζεται ένα δίκτυο εθελοντών που συλλέγει ιστορίες παραπληροφόρησης και στη συνέχεια τις αντικρούει με ενημερωτικά δελτία.
