Κείμενο: Χρυσούλα Μπαντίνου
Φωτογραφίες: Γιώργος Χρυσοχοίδης – ΚΘΒΕ
H αυθεντική αναπαράσταση της «Απολογίας Σωκράτη» του Πλάτωνα παρουσιάζεται στη Νέα Σκηνή του ΘΟΚ στη Λευκωσία, Πέμπτη 28 και Παρασκευή 29 Ιανουαρίου.
Η παράσταση του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος, που παρουσιάζει την ιστορική Δίκη του Σωκράτη, σε σκηνοθεσία και διδασκαλία του αρχαίου κειμένου Δήμου Αβδελιώδη, καθηλώνει τους θεατές που έχουν την ευκαιρία να ακούσουν το λόγο της αρχαίας ελληνικής γλώσσας σε μία παράσταση που υποστηρίζεται με υπέρτιτλους στα νέα ελληνικά και στα αγγλικά.
Η παράσταση έχει ταξιδέψει σε πολλές πόλεις της Ελλάδας και στο εξωτερικό (Ρουμανία) μεταφέροντας στους θεατές την αίσθηση του αυθεντικού φιλοσοφικού λόγου του Πλάτωνα.
Παρακολουθώντας την για πρώτη φορά, το περασμένο καλοκαίρι, στο θέατρο Κήπου της Θεσσαλονίκης, είχα την αίσθηση ότι η δυνατή ερμηνευτική παρουσία του ηθοποιού, Βασίλη Καραμπούλα, στο ρόλο του Σωκράτη, αναμετριόταν με τη δυναμική του κειμένου επί σκηνής.
Για περισσότερη από μιάμιση ώρα ο ηθοποιός σε ένα διαρκή μονόλογο στα αρχαία ελληνικά απευθύνονταν καθηλωμένος απέναντι σε ένα κοινό, σαν να ήταν αυτό, οι δικαστές που θα αποφάσιζαν στο τέλος την αθώωση ή την καταδίκη του…
Η δραματικότητα του ρόλου επιτυγχάνοταν με το σχεδόν ανύπαρκτο σκηνικό, με την φιγούρα του Σωκράτη να φωτίζεται στο κέντρο της σκηνής, ενώ ο ήχος από τις σταγόνες μιας κλεψύδρας ακούγονταν σιωπηλά και ρυθμικά δίνοντας περισσότερο δραματικό ύφος.
Δύσκολα κανείς συγκρατούσε τον πρωτότυπο λόγο του κειμένου, έναν λόγο, που η κάθε λέξη του έχει μία πολύπλευρη ερμηνευτική χροιά.
Όπως επισημαίνει ο Δήμος Αβδελιώδης « ο ήχος και οι μουσικές παράμετροι είναι που ρυθμίζουν το νόημα της κάθε φράσης και όχι η τυπική ή τυποποιημένη εκφορά μιας σειράς λέξεων. Ο τρόπος που θα ειπωθούν οι λέξεις, καθορίζει την ευκρίνεια του νοήματος. Οι λέξεις για να αποκαλύψουν τη σημασία τους πρέπει να μην ακούγονται σαν λέξεις αλλά σαν οχήματα σημασιών που διαρθρώνουν το νόημα. Στο άκουσμά τους όχι απλώς να καταλαβαίνουμε αλλά κυρίως να νιώθουμε. »
Και αυτός παραμένει και ο σκοπός της εκφοράς του ίδιου του αρχαίου πλατωνικού κειμένου κατά την παράσταση, που σύμφωνα με τον σκηνοθέτη, δεν είναι κάποιος λόγος πρωτοτυπίας ή μιας στενά φιλολογικής ή ιστορικής αναζήτησης αλλά η ανάγκη μέσω της φωνής του αυθεντικού λόγου να αφουγκραστεί κανείς και να βιώσει τα αισθήματα και το ήθος του Σωκράτη.
Εντύπωση προκαλεί η αποχώρηση του Σωκράτη από τη σκηνή και το κλείσιμο της παράστασης χωρίς την υπόκληση των ηθοποιών Βασίλη Καραμπούλα (Σωκράτης) και Θανάση Δισλή (Μέλητος) αφήνοντας την αίσθηση ενός εσωτερικού χειροκροτήματος και μιας σιωπηλής τιμής απέναντι στη μεγάλη ιστορική φυσιογνωμία του Φιλοσόφου που απομακρύνεται από τη σκηνή ενώ σβήνουν μαζί του τα φώτα…
Σαν απόηχος των λόγων του Πλάτωνα μας μένει στο τέλος η ατάκα ότι « δεν μπορείς να ζήσεις μία πραγματική ζωή αν δεν ξέρεις ποιός είσαι…» δια στόματος Σωκράτη.
Στοιχεία παράστασης:
«Πλάτωνα, Απολογία Σωκράτη»
Νέα Σκηνή Θεατρικού Οργανισμού Κύπρου – ΘΟΚ, Λευκωσία
Πέμπτη 28 & Παρασκευή 29 Ιανουαρίου 2016
Ώρα έναρξης: 20.30
ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ
Διδασκαλία αρχαίου κειμένου, μετάφραση, σκηνικός χώρος, σκηνοθεσία: Δήμος Αβδελιώδης
Επιμέλεια μετάφρασης υπερτιτλισμού: Αμαλία Κοντογιάννη
Εικαστική παρέμβαση: Αριστείδης Πατσόγλου
Σκηνογραφικός σχεδιασμός κλεψύδρας: Κώστας Κοτσανάς
Βοηθοί σκηνοθέτη: Αθηνά Ζώτου, Ειρήνη Ζάρρα
Οργάνωση παραγωγής: Αθηνά Σαμαρτζίδου
Διανομή (με σειρά εμφάνισης):
Βασίλης Καραμπούλας (Σωκράτης), Θανάσης Δισλής (Μέλητος)
Πληροφορίες-κρατήσεις: : +357 22864300/1, www.thoc.org.cy
Ταμείο ΘΟΚ: 77772717
