Σαν Σήμερα 10 Δεκεμβρίου

Κένεθ Μπράνα
Κένεθ Μπράνα

1520: Ο Μαρτίνος Λούθηρος καίει δημοσίως την παπική βούλα. Ο ποντίφικας τον καλούσε να αποκηρύξει τις θέσεις του. Ο Λούθηρος αρνείται κι ένα μήνα αργότερα αφορίζεται.

1541: Οι Τόμας Κούλπεπερ και Φράνσις Ντέρεχαμ εκτελούνται γιατί διατηρούσαν σχέσεις με τη βασίλισσα της Αγγλία Αικατερίνη.

1834: Ο βασιλιάς Όθωνας και οι επίσημες ελληνικές Αρχές καταλύουν στην Αθήνα καθιστώντας την και ουσιαστικά τη νέα πρωτεύουσα του ελληνικού κράτους.

1869: Η Πολιτεία του Γουαϊόμινγκ στις ΗΠΑ είναι η πρώτη, που υιοθετεί το κίνημα των σουφραζετών.

1884: Εκδίδεται για πρώτη φορά το βιβλίο του Μαρκ Τουέιν «Οι περιπέτειες του Χάκλμπερι Φιν».

1893: Η Ελλάδα κηρύσσει πτώχευση. Ο Χαρίλαος Τρικούπης δηλώνει στη Βουλή: «Δυστυχώς επτωχεύσαμεν».

1898: Υπογράφεται στο Παρίσι η συμφωνία, που τερματίζει τον πόλεμο μεταξύ ΗΠΑ και Ισπανίας (28 Απριλίου- 12 Αυγούστου 1898).

1901: Στη Στοκχόλμη, απονέμονται για πρώτη φορά τα βραβεία Νόμπελ.

1902: Ανοίγει επίσημα το φράγμα του Ασουάν στον Νείλο, το μεγαλύτερο φράγμα στον κόσμο.

1903: Ο Πιερ και η Μαρία Κιουρί βραβεύονται με το Νόμπελ Φυσικής, το οποίο μοιράστηκαν με τον Χένρι Μπεκερέλ για τη δουλειά τους πάνω στη ραδιενέργεια. Η μαντάμ Κιουρί είναι η πρώτη γυναίκα, που κερδίζει το βραβείο Νόμπελ.

1904: Ο φημισμένος ρώσος φυσιολόγος Ιβάν Παβλόφ παίρνει το βραβείο Νόμπελ για τα πετυχημένα πειράματά του και τις μελέτες του στα εξαρτημένα αντανακλαστικά.

1905: Ο Γερμανός γιατρός Ρόμπερτ Κοχ τιμάται με το Νόμπελ Ιατρικής για την ανακάλυψη του βακίλου που προκαλεί φυματίωση.

1909: Η Σουηδή λογοτέχνης, Σέλμα Λάγκερλοφ, τιμάται με το Νόμπελ Λογοτεχνίας.

1910: Τρεις Γερμανοί τιμώνται με βραβεία Νόμπελ. Το Νόμπελ Λογοτεχνίας απονέμεται στον Πολ Χέιζε, το Νόμπελ Χημείας στον Ότο Βάλαχ για τις εργασίες του στις χημικές ενώσεις και το Νόμπελ Ιατρικής στον Άλμπρεχτ Κάσελ, για τις μελέτες του σχετικά με τα λευκώματα.

1911: Η Μαρία Κιουρί κερδίζει αυτή τη φορά το Νόμπελ Χημείας για την ανακάλυψη δυο νέων στοιχείων, του ραδίου και του πολωνίου. Είναι η πρώτη φορά, που επιστήμονας τιμάται δυο φορές με το Νόμπελ. Την πρώτη τιμήθηκε μαζί με το σύζυγο της Πιερ Κιουρί για την ανακάλυψη της ραδιενέργειας.

1912: Ο ελληνικός στόλος νικά τους Τούρκους στη ναυμαχία της Έλλης, στη θαλάσσια περιοχή των Στενών των Δαρδανελίων.

1915: Ο Γάλλος συγγραφέας Ρομαίν Ρολάν τιμάται με το Νόμπελ Λογοτεχνίας για το σύνολο του έργου του.

1920: Το Νόμπελ Λογοτεχνίας απονέμεται στο Νορβηγό ποιητή Κνουτ Χάμσουν και το Νόμπελ Ειρήνης στον Αμερικανό Πρόεδρο Γουίλσον για την προσπάθειά του στην αποκατάσταση της ειρήνης στην Ευρώπη.

1921: Απονέμεται το Νόμπελ Λογοτεχνίας στον Γάλλο ποιητή Ανατόλ Φρανς.

1922: Ο Άλμπερτ Αϊνστάιν, που επέφερε επανάσταση στη Φυσική με τη Θεωρία του για τη Σχετικότητα, κερδίζει το Νόμπελ Φυσικής.

1925: Το Νόμπελ Λογοτεχνίας απονέμεται στον Ιρλανδό συγγραφέα Τζορτζ Μπέρναρντ Σο.

1926: Ανακοινώνεται η πρόταση του Ζιλ Ριμέ για τη μελέτη της οργάνωσης του Παγκοσμίου Κυπέλλου. Το σχέδιο υποβάλλεται στη Ζυρίχη, ολοκληρωμένο από την επιτροπή, στις 25/2/1927

1929: Ο Γερμανός συγγραφέας, Τόμας Μαν, κερδίζει το Νόμπελ Λογοτεχνίας.

1930: Ο Αμερικανός Φρανκ Κέλογκ τιμάται με το Νόμπελ Ειρήνης. Το Νόμπελ Ιατρικής απονέμεται στον Καρλ Λαντστάινερ, για τις μελέτες του πάνω στις ομάδες αίματος.

1931: Μετά την ανατροπή του δικτάτορα Πρίμο ντε Ριβέρα και την έκπτωση του βασιλιά Αλφόνσου ΙΓ, ο Αλαζάρα Ζαμόρα γίνεται ο πρώτος συνταγματικά εκλεγμένος Πρόεδρος της Ισπανικής Δημοκρατίας.

1932: Στην Ελλάδα, η Επιτροπή της Οργάνωσης για τα Δικαιώματα της Γυναίκας ζητά από την κυβέρνηση την επέκταση της παροχής ψήφου στις γυναίκες για τις γενικές εκλογές.

1933: Το Νόμπελ Φυσικής απονέμεται στους Πολ Άντριαν, Μόρις Ντίρακ (Βρετανία), Έρβιν Σρέντιγκερ (Αυστρία) και Βέρνερ Χάιζενμπεργκ (Γερμανία) για τις εργασίες τους στη σύγχρονη θεωρητική και ατομική φυσική.

1938: Ξεκινούν, ύστερα από πολλαπλές αναβολές, τα γυρίσματα της ταινίας “Όσα παίρνει ο άνεμος”.

1939: Ο καθηγητής Γκέρχαρτ Ντόμαγκ, που ανακάλυψε την αντιβακτηριακή επίδραση του προντοζίλ, κερδίζει το Νόμπελ Ιατρικής. Ο καθηγητής Αδόλφο Μπούνεντ, που εργάστηκε γύρω από τη λειτουργία των σεξουαλικών ορμονών, κερδίζει το Νόμπελ Χημείας.

1948: Η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ υιοθετεί τη Διεθνή Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.

1950: Ο Αμερικανός συγγραφέας Γουίλιαμ Φόκνερ παίρνει το Νόμπελ Λογοτεχνίας.

1952: Παίρνει το Νόμπελ Ειρήνης ο Αλμπερτ Σβάιτσερ, Αλσατός θεολόγος και μουσικός, ο οποίος εγκατέλειψε μια λαμπρή καριέρα μουσικού και βιρτουόζου του Μπαχ για να ιδρύσει νοσοκομείο στη Γαλλική Αφρική του Ισημερινού.

1953: Το Νόμπελ Λογοτεχνίας απονέμεται στον Βρετανό συντηρητικό πολιτικό Ουίνστον Τσόρτσιλ, για την επιδεξιότητά του στην ιστορική και αυτοβιογραφική περιγραφή των γεγονότων και τη ρητορική του.

1955: Το Νόμπελ Λογοτεχνίας απονέμεται στον Ισλανδό Χάλντορ Λάξνες και το Νόμπελ Ειρήνης στην Ανώτατη Εποπτική Επιτροπή του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες.

1957: Νέες αιματηρές συγκρούσεις μαθητών του Παγκυπρίου Γυμνασίου με τον βρετανικό στρατό και την Αστυνομία. Την ίδια μέρα η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ αποφαίνεται υπέρ της αυτοδιάθεσης της Κύπρου.

1961: Ο Νταγκ Χάμαρσκελντ παίρνει μετά θάνατο το βραβείο Νόμπελ Ειρήνης.

1963: Το Νόμπελ Λογοτεχνίας απονέμεται στον ποιητή Γιώργο Σεφέρη.

1964: Ο Γάλλος συγγραφέας Ζαν Πολ Σαρτρ αρνείται να παραλάβει το Νόμπελ Λογοτεχνίας, υποστηρίζοντας ότι θα μειώσει το γόητρο της συγγραφικής του δουλειάς.

1965: Ο Σοβιετικός συγγραφέας Μιχαήλ Σολόχοφ, δημιουργός των μυθιστορημάτων “Ο ήρεμος Ντον” και το “Καινούργιο χώμα κάτω από το αλέτρι”, τιμάται με το Νόμπελ Λογοτεχνίας.

1969: Ο Ιρλανδός συγγραφέας, Σάμουελ Μπέκετ, τιμάται με το Νόμπελ Λογοτεχνίας.

1981: Ο Ευάγγελος Αβέρωφ εκλέγεται αρχηγός της ΝΔ.

1981: Κατά τη διάρκεια του εμφυλίου στο Ελ Σλαβαδόρ μονάδες του κυβερνητικού στρατού σφαγιάζουν στο χωριό Μασότε και στη γύρω περιοχή περίπου 900 άτομα

1990: Θρησκευτικές διαμάχες μεταξύ Ινδουιστών και Μουσουλμάνων στην περιοχή Χιντερμπατάντ οδηγούν στο θάνατο 140 ατόμων.

1991: 20.000 διαδηλωτές στα Τίρανα, διαμαρτύρονται για την έλλειψη τροφίμων, ενώ ομάδες πεινασμένων πολιτών λεηλατούν αρτοποιεία και καταστήματα.

1992: Στην Αθήνα, πολιτικοί, δήμαρχοι, μαθητές, φοιτητές και συνδικαλιστές πραγματοποιούν μεγάλο συλλαλητήριο για την ελληνικότητα της Μακεδονίας.

1993: Καταγγελίες για απαράδεκτες συνθήκες κράτησης και μεταχείρισης κρατουμένων σε φυλακές της Ελλάδας, καταγράφει έκθεση της ΕΟΚ.

1994: Το Νόμπελ Ειρήνης απονέμεται στον ηγέτη της Οργάνωσης για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης (PLO) Γιάσερ Αραφάτ, τον Ισραηλινό πρωθυπουργό, Γιτζάκ Ράμπιν και τον υπουργό Εξωτερικών, Σιμόν Πέρες. Την ίδια ώρα, στο Ισραήλ, ακροδεξιοί διαδηλώνουν για την απονομή του Νόμπελ στον Αραφάτ.

1995: Οι επιστήμονες της ΝΑΣΑ λαμβάνουν τα πρώτα στοιχεία από την άκατο του διαστημοπλοίου “Γαλιλαίος”. Πρόκειται για ένα σήμα που προέρχεται από απόσταση πάνω από 3,7 δισεκατομμύρια χλμ.

1997: Η ισραηλινή Βουλή θεσπίζει νόμο, που απαγορεύει στους Παλαιστίνιους να κάνουν απογραφή του πληθυσμού τους στην ανατολική Ιερουσαλήμ.

1998: Η Οργάνωση για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης αφαιρεί από το Καταστατικό της τα άρθρα, που αρνούνται το δικαίωμα ύπαρξης του Ισραήλ.

2003: Οι ΗΠΑ αποκλείουν από την ανασυγκρότηση του Ιράκ εταιρίες χωρών, οι οποίες ήταν αντίθετες στον πόλεμο, λέγοντας πως “αυτό υπαγορεύουν η ασφάλεια και τα συμφέροντά μας”. Έντονη είναι η αντίδραση Γαλλίας, Γερμανίας, Καναδά και Ρωσίας.

2010: Στη πρωτεύουσα Κιγκάλι της Ρουάντα παρουσιάζεται ένα αρχείο που καταγράφει με λεπτομέρειες την γενοκτονία των Τούτσι στη χώρα λίγα χρόνια πριν.

Γεννήσεις

1787: Γεννιέται ο Τομάς Γκαλοντέ, ο οποίος ίδρυσε το πρώτο σχολείο για κωφούς στις ΗΠΑ.

1790: Γεννιέται ο Γιάκομπ Φαλμεράιερ, αυστριακός περιηγητής, δημοσιογράφος, πολιτικός και ιστορικός, περισσότερο γνωστός για τις περιηγητικές αφηγήσεις του και τις θεωρίες του σχετικά με τη φυλετική καταγωγή των Νεοελλήνων.

1805: Γεννιέται ο Αμερικανός δημοσιογράφος Γουίλιαμ Λλόιντ Γκάρισον, που μέσω των άρθρων του προπαγάνδιζε την κατάργηση της δουλείας.

1822: Γεννιέται ο Γάλλος συνθέτης Σίζαρ Φρανκ, τα έργα του οποίου επηρέασαν ολόκληρη τη γαλλική μουσική του 19ου αιώνα.

1830: Γεννιέται η Αμερικανίδα ποιήτρια Έμιλι-Ελίζαμπεθ Ντίκινσον. Έγραψε περισσότερα από 2.000 ποιήματα, από τα οποία μόλις 10 δημοσιεύτηκαν όσο ζούσε.

1851: Γεννιέται ο Αμερικανός Μέλβιλ Ντιούι, που πρότεινε το δεκαδικό σύστημα ταξινόμησης των βιβλίων, που χρησιμοποιείται στις βιβλιοθήκες.

1870: Γεννιέται ο Αυστριακός αρχιτέκτονας Άντολφ Λόος.

1876: Γεννιέται ο Σβεν Βίνγκβιστ, σουηδός εφευρέτης και βιομήχανος, συνιδρυτής της βιομηχανίας SKF, του μεγαλύτερου παραγωγού ένσφαιρων τριβέων (ρουλεμάν) παγκοσμίως.

1948: Γεννιέται ο ιδρυτής του Παλαιστινιακού Απελευθερωτικού Μετώπου, Αμπού Αμπάς.

1960: Γεννιέται ο Ιρλανδός ηθοποιός και σκηνοθέτης Κένεθ Μπράνα, που κέρδισε το βραβείου του Καλύτερου Ευρωπαίου Ηθοποιού το 1990.

 

 

Θάνατοι

1041: Πεθαίνει ο Μιχαήλ Δ’ ο Παφλαγών, αυτοκράτορας του Βυζαντίου. (Γεν. 1010). Η Αυτοκράτειρα του Βυζαντίου Ζωή ανεβάζει στο θρόνο τον υιοθετημένο γιο της Μιχαήλ Ε.

1198: Πεθαίνει ο κορυφαίος Άραβας φιλόσοφος Αβερρόης.

1896: Πεθαίνει ο Σουηδός βιομήχανος και εφευρέτης Άλφρεντ Νόμπελ, που θέσπισε τα ομώνυμα βραβεία.

1936: Πεθαίνει ο Ιταλός συγγραφέας και δραματουργός Λουίτζι Πιραντέλο.

1987: Πεθαίνει ο ηθοποιός Νίκος Σταυρίδης.

2006: Πεθαίνει ο Χιλιανός δικτάτορας Αουγκούστο Πινοσέτ.