Widgetized Section

Go to Admin » Appearance » Widgets » and move Gabfire Widget: Social into that MastheadOverlay zone

Οικοσελίδα » A_Newsletter » 

Ορυγμαγδός αντιδράσεων για το γλωσσάρι

Δείτε αυτούσιο το γλωσσάρι και τις αντιδράσεις


Ορυμαγδό αρνητικών αντιδράσεων προκάλεσε το πολυσυζητημένο γλωσσάρι, παρουσιάστηκε την Τρίτη από τον Οργανισμό για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ) στο Σπίτι της Συνεργασίας, στο οδόφραγμα του Λήδρα Πάλας. Εκτός από την επιστολή 170 δημοσιογράφων που προηγήθηκε της παρουσίασής του, οι οποίοι απέρριπταν την εμπλοκή της Ένωσης Συντακτών Κύπρου (ΕΣΚ) και της Επιτροπής Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας (ΕΔΔ) υπήρξαν ανακοινώσεις από κόμματα και αντίδραση από την κυβέρνηση.

Υπενθυμίζεται πως 170 δημοσιογράφοι απέρριψαν την εμπλοκή της ΕΣΚ και της ΕΔΔ με το σκεπτικό «ως λειτουργοί του Τύπου εκφράζουμε έκπληξη για την ευκολία με την οποία οι δύο οργανώσεις μπήκαν σε διάλογο για το `Γλωσσάρι` καθώς η ανάμειξή τους σε τέτοιου είδους συζητήσεις αποτελεί αυτο-ακύρωση του ρόλου και της αποστολής τους. Μιας αποστολής που, ανάμεσα σε άλλα, περιλαμβάνει την ευθύνη να εμποδίζουν και να καταγγέλλουν την προσπάθεια οποιουδήποτε –ατόμου, πολιτικού προσώπου, κράτους ή οργανισμού– να ασκεί έλεγχο στη δημοσιογραφία».

Μεταξύ των ατόμων που δημόσια τοποθετήθηκαν κατά του γλωσσαρίου, πριν ακόμη αυτό παρουσιαστεί ήταν και οι πρώην πρόεδροι της ΕΣΚ Ανδρέας Καννάουρος και Αντώνης Μακρίδης.

>>Αυτούσιο το γλωσσάρι μπορεί κάποιος να το διαβάσει εδώ.

>>Δείτε ακόμη: Τριγμοί στην ΕΣΚ με αφορμή το γλωσσάρι

 

Τι είναι το γλωσσάρι;

Πρόκειται για ένα μικρό βιβλιαράκι που εκδόθηκε από τον ΟΑΣΕ στα ελληνικά, αγγλικά και τουρκικά με τίτλο: «Words That Matter: A Glossary for Journalism in Cyprus/ Λέξεις που έχουν σημασία: Γλωσσάριο για τη δημοσιογραφία στην Κύπρο/Önem Taşiyan Kelimener: Kıbrıs’taki Gazetecilik Için Bir Sözlük» με στόχο να φέρει πιο κοντά τις δύο κοινότητες με χρήση λέξεων που δεν θεωρούνται προσβλητικές για την άλλη κοινότητα, όπως ανέφερε ο Χαρλέμ Ντεζίρ, αντιπρόσωπος του Γραφείου για την Ελευθερία του Τύπου του ΟΑΣΕ κατά την παρουσίαση. Ανέφερε ακόμα πως το γλωσσάρι είναι ένα εθελοντικό εργαλείο το οποίο υποβάλλει, ούτε επιβάλλει την πολιτική ορθότητα και οι δημοσιογράφοι μπορούν να το χρησιμοποιήσουν ελεύθερα, σε εθελοντική βάση.

Τα άτομα που ο ΟΑΣΕ επέλεξε ως εμπειρογνώμονες και συγγραφείς του γλωσσαρίου είναι ο Bekir Azgın καθηγητής σε πανεπιστήμιο του ψευδοκράτους, ο Χρίστος Χριστοφίδης γραμματέας της ΕΣΚ και ταμίας της ΕΔΔ και τέως διορθωτής στον Φιλελεύθερο, η Esra Aygı τουρκοκύπρια δημοσιογράφος και η Μαρία Σιακαλλή τουρκολόγος.

Στο γλωσσάρι περιλαμβάνονται 53 λέξεις και φράσεις οι οποίες αναλύονται με τη λογική των συγγραφέων και προτείνονται εναλλακτικές λέξεις για περιγραφή της σημασίας τους.

>>Αυτούσιο το γλωσσάρι μπορεί κάποιος να το διαβάσει εδώ.

 

 

Έντονες επικρίσεις για τη συμμετοχή της Ένωσης Συντακτών

Στην παρουσίαση του γλωσσαρίου ήταν και ο πρόεδρος της ΕΣΚ Γιώργος Φράγκος ο οποίος, παρά την έκκληση πέραν των 170 δημοσιογράφων να τεθεί η Ένωση Συντακτών εκτός της διαδικασίας αυτής δήλωσε ότι δεν απορρίπτει την ιδέα του γλωσσαρίου σημειώνοντας όμως ότι η ΕΣΚ δεν είχε εμπλοκή. Το μέλος του Δ.Σ. της ΕΣΚ Γιώργος Θεοδούλου που παρευρέθηκε διαμαρτυρόμενος με άλλους δημοσιογράφους δήλωσε ότι ήταν ο μόνος που διαφώνησε με την εμπλοκή της ΕΣΚ στη διαδικασία για το γλωσσάρι. Με σημερινές του δηλώσεις ο Γιώργος Θεοδούλου σημειώνει ότι «το γλωσσάρι δημιουργήθηκε με εύνοια της ΕΣΚ και παραβιάζει το καταστατικό της» ενώ ο ίδιος έχει αποδείξεις για την εμπλοκή της ΕΣΚ τα ίδια τα πρακτικά του Δ.Σ. Ο κ. Θεοδούλου υποστηρίζει ότι η δημιουργία του γλωσσαρίου ως ενέργεια και με την εμπλοκή της ΕΣΚ, του θεματοφύλακα της ελευθεροτυπίας αποτελεί «μια μαύρη σελίδα στην ιστορία της κυπριακής δημοσιογραφίας».

Πάντως ο πρόεδρος της ΕΣΚ δεν κρύβει ότι ο ίδιος θεωρεί το γλωσσάρι ένα χρήσιμο εργαλείο και δεν θεωρεί μεμπτή την κυκλοφορία του, σύμφωνα με δηλώσεις στον ραδιοσταθμό ΑΣΤΡΑ αλλά και στο Τριτο Πρόγραμμα του ΡΙΚ, αποφεύγοντας τον διάλογο με τον Γιώργο Θεοδούλου.

 

Επίμαχες λέξεις και εκφράσεις

Διαβάστε πιο κάτω επίμαχες λέξεις και εκφράσεις με τις οποίες ασχολείται το γλωσσάρι:

Αττίλας: Επιχείρηση Αττίλας ήταν το κωδικό όνομα της στρατιωτικής επιχείρησης της Τουρκίας στην Κύπρο το 1974, η οποία ακολούθησε το πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου που υποστηρίχθηκε από την ελληνική στρατιωτική χούντα. Ο όρος «Αττίλας» χρησιμοποιείται μερικές φορές από τα ελληνοκυπριακά μέσα ενημέρωσης όταν αναφέρονται σε τουρκικά στρατεύματα στην Κύπρο. Έχει αρνητική έννοια η οποία υποδηλώνει ότι ο τουρκικός στρατός είναι βάρβαρος και αυτό μπορεί να προκαλέσει προσβολή σε μερικούς Τουρκοκύπριους οι οποίοι θεωρούν τον τουρκικό στρατό σωτήρα τους.

Προτείνεται: Τουρκικός στρατός, τουρκικά στρατεύματα

 

Έποικοι: Τα περισσότερα ε/κ μέσα αναφέρονται με αυτή τη λέξη και αναφέρονται στους Τούρκους που ζουν στο βόρειο μέρος της Κύπρου. Αυτή η άποψη είναι στερεοτυπική και ανήθικη σύμφωνα με τους Τ/κ. Ο όρος σύμφωνα με το ίνστιτούτο Ειήρνης του Όσλο είναι δόκιμο να χρησιμοποιείται για τους 35.000 που έφθασαν στην Κύπρο τα έτη 1974-1981. Σημειώνεται ότι ο όρος έχει εννοιολογικά προβλήματα διότι αγνοεί την ποικιλομορφία της κοινότητας τουρκικής καταγωγής στο βόρειο μέρος της Κύπρου και τους διαφορετικούς και διάφορους λόγους παρουσίας τους στο νησί.

Προτείνεται: για όσους έφθασαν στο νησί την περίοδο 1974-1981 να χρησιμοποιείται η λέξη έποικος. Για άλλους αναλόγως της ειδικής κατηγορίας στην οποία εντάσσονται μπορούν να χρησιμοποιούνται τα εξής: Τούρκοι πρόσφυγες, άτομα τουρκικής καταγωγής/Τούρκοι υπήκοοι/Τούρκοι/Τούρκοι που διαμένουν στο βόρειο τμήμα της Κύπρου.

 

Κυπριακός Λαός: Ο όρος «κυπριακός λαός» όταν χρησιμοποιείται ως αναφορά στους Κύπριους όλων των κοινοτήτων, δεν είναι προσβλητικός. Ωστόσο όταν ο όρος «κυπριακός λαός» αναφέρεται μόνο στους Ελληνοκύπριους είναι προσβλητικός για τους Τουρκοκύπριους, επειδή αποκλείει όλες τις κοινότητες της Κύπρου.

Προτείνεται: Ελληνοκυπριακή κοινότητα

 

Μπουντρούμι: Η λέξη μπουντρούμι αντί της λέξης «φυλακή» χρησιμοποιείται από τα περισσότερα ελληνοκυπριακά μέσα ενημέρωσης όταν αναφέρονται σε φυλακές στο βόρειο μέρος της Κύπρου και υπονοεί ότι οι συνθήκες των φυλακών στο βορρά είναι χειρότερες από αυτές των κανονικών φυλακών. Έχει πολύ αρνητική έννοια και είναι προσβλητικός για τους περισσότερους Τουρκοκύπριους, καθώς υποδηλώνει απολίτιστες και βάρβαρες συνθήκες.

Προτείνεται: Φυλακή

 

Μητέρα Πατρίδα: Ορισμένοι Τουρκοκύπριοι και Ελληνοκύπριοι δεν αισθάνονται άνετα με τη λέξη «μητέρα πατρίδα» σε σχέση με την Τουρκία και την Ελλάδα αντίστοιχα. Πιστεύουν ότι η προσκόλλησή στην έννοια αυτή και στο ρόλο των δύο χωρών στις υποθέσεις της Κύπρου συνέβαλε στη δημιουργία προβλημάτων που οδήγησαν στη διαίρεση του νησιού. Υποστηρίζουν ότι όλοι οι Κύπριοι θα πρέπει να δουν την Κύπρο ως τη μητέρα πατρίδα τους.

Προτείνεται: Ελλάδα, Τουρκία

 

Ψευδοπρωθυπουργός/ Λεγόμενος υπουργός/ «υπουργός»: Υπάρχει η τουρκοκυπριακή άποψη ότι αυτές οι φράσεις ή η χρήση εισαγωγικών εκφράζουν πολιτική προκατάληψη. Χρησιμοποιούνται για να απονομιμοποιούν τους Τουρκοκύπριους, τη διοίκηση τους, τους αντιπροσώπους και τους ηγέτες τους. Οι Τουρκοκύπριοι πιστεύουν ότι ήταν υποχρεωμένοι να δημιουργήσουν τις δικές τους διοικητικές δομές για να οργανώσουν τη ζωή τους μετά την αναστολή των διατάξεων καταμερισμού εξουσίας του Κυπριακού Συντάγματος και μέχρι να επιτευχθεί μια πολιτική διευθέτηση δεν έχουν άλλη εναλλακτική λύση παρά να ζουν σε αυτό το κράτος.

Δεν συμφωνήθηκε εναλλακτική λύση

 

Τούρκος Εισβολέας: Αυτός ο όρος χρησιμοποιείται από μερικά ε/κ ΜΜΕ και αναφέρεται σε εκείνα τα στοιχεία του τουρκικού στρατού/ κράτους του 1974, τα οποία διέταξαν και υλοποίησαν την τουρκική στρατιωτική επιχείρηση. Υπάρχει η τουρκοκυπριακή άποψη ότι ο όρος αυτός είναι αμφιλεγόμενος όταν χρησιμοποιείται για να περιγράψει γενικά την τουρκική στρατιωτική επιχείρηση το 1974 με τρόπο που αγνοεί το δικαίωμα της Τουρκίας να παρέμβει κάτω από τη Συνθήκη Εγγυήσεων και μειώνει το γεγονός ότι συνέβη σε απάντηση ενός υποστηριζόμενου από την Ελλάδα στρατιωτικού πραξικοπήματος που ανέτρεψε τον πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας με πρόσθεση να ενώσει το νησί με την Ελλάδα.

Προτείνεται: Τουρκία / τουρκικός στρατός / τουρκική Κυβέρνηση

 

Πρόσφυγες: Αυτή η λέξη χρησιμοποιείται γενικά από τα ελληνοκυπριακά ΜΜΕ μόνο σε σχέση με τους Ε/κ πρόσφυγες του 1974. Υπάρχει η τουρκοκυπριακή άποψη ότι το γεγονός πως υπήρξαν και Τ/κ πρόσφυγες αγνοείται, συχνά εσκεμμένα. Περίπου 150.000 Ε/κ και 50.000 Τ/κ έγιναν πρόσφυγες το 1974. Άλλοι 12.000 Τουρκοκύπριοι έγιναν πρόσφυγες το 1963 και άλλοι 4.500 το 1958.

Προτείνεται: Τουρκοκύπριοι πρόσφυγες / Ελληνοκύπριοι πρόσφυγες

 

Απαγωγή: Τα Ε/κ ΜΜΕ χρησιμοποιούν τη λέξη απαγωγή όταν η αστυνομία στο βόρειο μέρος της Κύπρου συλλαμβάνει Ελληνοκύπριο. Ο συλλογισμός πίσω από αυτό είναι ότι, σύμφωνα με την ε/κ άποψη η αστυνομία στο βόρειο μέρος της Κύπρου δεν έχει νομική υπόσταση και έτσι δεν μπορεί αν προβεί σε τυπική σύλληψη. Ο όρος απαγωγή που χρησιμοποιείται σε αυτό το πλαίσιο εκλαμβάνεται ως προσβλητικός από τους περισσότερους Τουρκοκύπριους, διότι θεωρούν ότι συνεπάγεται εγκληματική συμπεριφορά. Επιπλέον, η χρήση αυτού του όρου σε αυτό το πλαίσιο θα προκαλούσε σύγχυση όταν υπάρχει πραγματική απαγωγή.

Προτείνεται: Σύλληψη

 

Εγκάθετος ηγέτης: Ο όρος αυτός χρησιμοποιείται από μερικά ελληνοκυπριακά ΜΜΕ σε σχέση με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη. Υπονοεί ότι ο ίδιος ο ηγέτης δεν έχει εξουσία, δύναμη ή ελεύθερη βούληση και ελέγχεται από την Άγκυρα. Οι περισσότεροι Τουρκοκύπριοι θεωρούν τον όρο αυτό προσβλητικό καθώς πιστεύουν ότι είναι μια αδικαιολόγητη επίθεση ή μια προσπάθεια απονομιμοποίησης του εκλελεγμένου ηγέτη τους.

Προτείνεται: Τουρκοκύπριος ηγέτης

 

Εισβολή: Πολλοί Τ/κ βλέπουν τον εν λόγω όρο ως προσβλητικό και αμφιλεγόμενο όταν χρησιμοποιείται για να περιγράψει την τουρκική στρατιωτική επιχείρηση του 1974. Πιστεύουν ότι ο όρος αυτός δεν λαμβάνει υπόψη το δικαίωμα της Τουρκίας να παρέμβει στο πλαίσιο της Συνθήκης Εγγυήσεων και επιπλέον μειώνει το γεγονός ότι συνέβη σε απάντηση σε ένα υποστηριζόμενο από την Ελλάδα στρατιωτικό πραξικόπημα που ανέτρεψε τον εκλεγμένο πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας και είχε την πρόθεση να ενώσει την Κύπρο με την Ελλάδα.

Δεν συμφωνήθηκε εναλλακτική λύση

 

Κύπριοι και κυπριακό: Τα ελληνοκυπριακά μέσα ενημέρωσης χρησιμοποιούν τον όρο «Κύπριοι» συνήθως ως αναφορά μόνο στους Ελληνοκύπριους. Η χρήση αυτού του όρου για αναφορά σε μια μόνο κοινότητα είναι προσβλητική για τους Τουρκοκύπριους, καθώς υποδηλοί ότι οι μόνοι που μπορούν να αναγνωριστούν ως Κύπριοι στην Κύπρο είναι οι Ελληνοκύπριοι. Δεν υπάρχει πρόβλημα όταν ο όρος «Κύπριοι» χρησιμοποιείται για να αναφέρεται σε Κύπριους από όλες τις κοινότητες της Κύπρου. Αν και σπάνια, μερικά τουρκοκυπριακά μέσα μαζικής ενημέρωσης πιθανόν να χρησιμοποιούν τη λέξη «Κύπριοι» για να αναφερθούν μόνο στους Τουρκοκύπριους, ει9δικά όταν μιλούν για θέματα που δεν αφορούν το κυπριακό πρόβλημα.

Προτείνεται: Ελληνοκύπριοι

 

Εγκλωβισμένοι: Η φράση αυτή χρησιμοποιείται από Ε/κ ΜΜΕ όταν αναφέρονται στις ομάδες Ε/κ και Μαρωνιτών οι οποίοι δεν έφυγαν ποτέ από τα χωριά τους όταν το νησί διαιρέθηκε το 1974 και εξακολουθούν να ζουν στο βόρειο μέρος της Κύπρου. Υπάρχει η τ/κ άποψη ότι παρόλο που η ελευθερία κινήσεών τους ήταν πολύ περιορισμένη πριν από το άνοιγμα των σημείων διέλευσης μεταξύ του βόρειου και του νότιου μέρους της Κύπρου το 2003, σήμερα δεν υπάρχει περιορισμός στην μετακίνησή τους και ότι ο όρος «εγκλωβισμένος» είναι ανακριβής και δεν αντιπροσωπεύει την πραγματικότητα.

Προτείνεται: Ελληνοκύπριοι ή και Μαρωνίτες που ζουν στο βόρειο μέρος της Κύπρου

 

Απελευθερωτικός Αγώνας ΕΟΚΑ: Παρόλο που η ΕΟΚΑ διεξήγαγε έναν αγώνα αυτοδιάθεσης και τερματισμού της βρετανικής κυριαρχίας στην Κύπρο, εντούτοις οι περισσότεροι Τ/κ πιστεύουν ότι ο στόχος της ΕΟΚΑ ήταν η ενδεχόμενη ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα και η απομάκρυνση των Τ/κ από την Κύπρο. Αυτός ήταν ο λόγος, πιστεύουν, που οι Τ/κ αποκλείστηκαν από αυτό τον αγώνα. Επομένως, υποστηρίζουν ότι αποκαλώντας της ΕΟΚΑ «απελευθερωτή» είναι παραπλανητικό και προσβλητικό.

Προτείνεται: Αγώνας της ΕΟΚΑ

 

Ελεύθερες περιοχές: Ο όρος «ελεύθερες περιοχές» χρησιμοποιείται από τα ελληνοκυπριακά ΜΜΕ σε σχέση με το νότιο μέρος του νησιού, αντικατοπτρίζοντας την άποψη ότι το βόρειο μέρος του νησιού είναι κατεχόμενο και μόνο το νότιο μέρος του νησιού είναι ελεύθερο. Οι περισσότεροι Τ/κ αισθάνονται προσβεβλημένοι από οποιαδήποτε υπόνοια ότι δεν είναι ελεύθεροι και ορισμένοι θεωρούν πως είναι υποτιμητικό να τους πει κάποιος άλλος ότι δεν είναι ελεύθεροι.

Προτείνεται: Το νότιο μέρος της Κύπρου

comments

Tags:
loading...